Mục tiêu tăng trưởng 2 con số: Thời điểm của những quyết sách lớn

2026 được xác định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số với tinh thần nỗ lực ngay từ ngày đầu, tháng đầu, quý đầu. Theo các chuyên gia, để thực hiện thành công mục tiêu này, cần một loạt giải pháp đồng bộ và được triển khai quyết liệt.

TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Vietnam, cho rằng để đạt tăng trưởng 2 con số, Việt Nam cần hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường, xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế và đẩy mạnh khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo ông, nhà điều hành cần ban hành cơ chế, chính sách đột phá để phát triển các mô hình kinh tế mới và dự án trọng điểm quy mô lớn; đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường kiểm tra, giám sát. Các bộ, ngành phải đóng vai trò trung tâm trong tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Ông nhấn mạnh, hệ thống pháp luật không chỉ dừng ở tháo gỡ khó khăn mà phải hướng tới kiến tạo phát triển, tạo động lực để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế.

Đồng quan điểm, chuyên gia Trần Hoàng Ngân cũng nhấn mạnh 3 đột phá chiến lược mà Việt Nam cần kiên trì thực hiện. Thứ nhất là đột phá về thể chế, giúp cho môi trường đầu tư được linh hoạt, cải thiện.

Thứ hai là cải cách hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để tháo gỡ các điểm nghẽn và phát huy tiềm lực, thế mạnh của từng địa phương.

Và cuối cùng là đột phá về nhân lực chất lượng cao. Những Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và phát triển giáo dục - đào tạo đã tháo gỡ những vướng mắc để thu hút lực lượng này cho đất nước.

" Những nội dung này đã được chúng ta thực hiện trong nhiều năm, nhưng đến 2026 - năm đầu tiên bước vào kỷ nguyên mới - thì cần tăng tốc hơn nữa, hướng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số ở phía trước. Tôi tin rằng trong năm 2026, tăng trưởng sẽ tốt hơn rất nhiều năm 2025 ”, ông Ngân nói.

Củng cố nền tảng, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới

Ông Lê Trung Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) – cho rằng bước vào giai đoạn 2026–2030, kinh tế Việt Nam đứng trước bối cảnh nhiều biến động, cơ hội và thách thức đan xen. Để duy trì và đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới, nền kinh tế cần những nỗ lực vượt bậc và sự hội tụ đồng bộ các điều kiện về ổn định vĩ mô, nguồn lực, chất lượng phát triển cũng như năng lực điều hành chính sách.

Theo ông, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là nền tảng quan trọng. Kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn và điều hành chính sách tài khóa – tiền tệ linh hoạt, thận trọng sẽ tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Cùng với đó, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng có ý nghĩa then chốt. Đầu tư công cần tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, tập trung vào hạ tầng trọng yếu và các dự án quan trọng quốc gia, bảo đảm giải ngân đúng tiến độ, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, tránh dàn trải, lãng phí. Song song là tạo điều kiện thuận lợi để khu vực tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn, thu hút FDI theo hướng có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực trong nước.

Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang dựa trên năng suất và hiệu quả phân bổ nguồn lực. Đột phá về năng suất lao động cần được thúc đẩy thông qua ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, đặc biệt trong các ngành có hàm lượng công nghệ cao; đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu thị trường để tạo nền tảng phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nhất quán của chính sách, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách vĩ mô, sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành và phát huy các động lực tăng trưởng.

Đột phá chiến lược mở không gian phát triển mới

Tại phiên thảo luận về các văn kiện Đại hội Đảng XIV sáng 21/1, ông Nguyễn Anh Tuấn – Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương – đã đề xuất 5 nhóm giải pháp mang tính chiến lược nhằm đưa tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên mức hai con số trong giai đoạn tới.

Theo ông, nền tảng quan trọng trước hết vẫn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao khả năng chống chịu và bảo đảm tự chủ chiến lược của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, cần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời kiến tạo và khai thác hiệu quả những động lực tăng trưởng mới để bảo đảm đà phát triển nhanh và bền vững cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn.

Cùng với đó là đẩy nhanh cơ cấu lại nền kinh tế, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các lĩnh vực như kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cần được phát triển mạnh mẽ; đồng thời khai thác hiệu quả không gian kinh tế biển, không gian tầm thấp, không gian vũ trụ và cả không gian kinh tế trong lòng đất.

Ông cũng nhấn mạnh việc phát huy tối đa vai trò của các khu vực kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân; nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước; phát triển kinh tế tập thể theo hướng thực chất, bền vững; nâng cao chất lượng thu hút và sử dụng FDI theo chuẩn mực mới. Các vùng động lực, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng cần tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt.

Ở bình diện thị trường, cần khai thác hiệu quả hơn các thị trường quốc tế, đa dạng hóa đối tác, đồng thời phát triển thị trường trong nước trở thành động lực tăng trưởng bền vững. Chiến lược xuất khẩu phải chuyển mạnh từ cạnh tranh bằng giá sang dựa trên thương hiệu, tiêu chuẩn cao và sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng lớn; tận dụng sâu hơn các hiệp định thương mại tự do và thị trường mới nổi.

Việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là vốn đầu tư từ ba khu vực – đầu tư công, tư nhân trong nước và FDI – cũng được coi là giải pháp trọng tâm. Phát triển thị trường vốn đa dạng để huy động nguồn lực trung và dài hạn; khuyến khích quỹ đầu tư mạo hiểm, doanh nghiệp công nghệ tài chính nhằm khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp; đồng thời thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao và tiết kiệm năng lượng.

Cuối cùng, những đột phá về thể chế kinh tế, nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và hạ tầng được xác định là nền tảng lâu dài cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, các giải pháp cần được triển khai đồng bộ nhưng có trọng tâm, tập trung tháo gỡ các nút thắt và điểm nghẽn, đồng thời khơi dậy những động lực có sức lan tỏa mạnh trong toàn nền kinh tế.