Mua bán, cho thuê thông tin cá nhân: Cái giá không chỉ là tiền

Ảnh minh họa

Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh vừa truy tố Võ Thị Lệ (71 tuổi) cùng hai con gái Nguyễn Tuyết Vũ Oanh (45 tuổi), Nguyễn Tuyết Vũ Anh (34 tuổi) và 9 đồng phạm trong vụ án liên quan đến việc mua, thuê nhiều tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động giao dịch dòng tiền cho Công ty Global Company - doanh nghiệp có trụ sở tại Campuchia, hoạt động tổ chức đánh bạc. Các bị can bị cáo buộc phạm các tội “Rửa tiền”, “Mua bán trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng” hoặc “Sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản”.

Vụ án trên tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về những rủi ro pháp lý từ việc mua bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản ngân hàng. Trên thực tế, ngay cả khi chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, người cho thuê tài khoản vẫn có thể bị xử phạt nặng. Điển hình, Công an tỉnh Đắk Lắk vừa xử phạt một trường hợp trú tại Lâm Đồng 45 triệu đồng vì cho thuê tài khoản thanh toán phục vụ hoạt động vi phạm pháp luật, đồng thời buộc nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi này.

Những vụ việc nêu trên cho thấy, tài khoản ngân hàng đang trở thành công cụ bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật. Thời gian qua, cơ quan Công an liên tục phát hiện nhiều vụ việc các đối tượng sử dụng tài khoản ngân hàng đứng tên người khác để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh bạc trực tuyến và nhiều hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng là tham gia các hội nhóm tìm việc làm trực tuyến, đăng tải những lời mời gọi hấp dẫn như: “Chụp căn cước công dân nhận tiền”, “Quét khuôn mặt nhận hoa hồng”, “Đứng tên mở tài khoản hộ”, “Đăng ký tài khoản đặt phòng nhận thưởng”… với mức thù lao từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng. Sau khi có được dữ liệu cá nhân gồm căn cước công dân, số điện thoại, mã OTP, dữ liệu sinh trắc học hoặc thông tin tài khoản ngân hàng, các đối tượng sử dụng để xác thực và đăng ký tài khoản trên nhiều nền tảng trực tuyến trong và ngoài nước.

Thực tế, các cơ quan chức năng đã nhiều lần cảnh báo về tình trạng các đối tượng lôi kéo học sinh, sinh viên và người lao động mở hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng để phục vụ hoạt động phạm tội. Nhiều trường hợp ban đầu chỉ nghĩ đơn giản là “cho mượn thông tin” hoặc “đứng tên hộ”, nhưng sau đó trở thành mắt xích trong các đường dây tội phạm công nghệ cao mà bản thân không hề nhận thức được đầy đủ hậu quả.

Bên cạnh rủi ro pháp lý, việc để lộ hoặc mua bán dữ liệu cá nhân còn khiến người dân đối mặt với nguy cơ bị giả mạo danh tính, mở tài khoản trái phép, vay tiền trực tuyến, chiếm đoạt tài sản hoặc bị khai thác thông tin phục vụ các hành vi lừa đảo khác. Trong nhiều trường hợp, những hệ lụy này có thể kéo dài và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, đời sống cá nhân cũng như hoạt động tài chính của người bị lộ thông tin.

Trước thực trạng các đối tượng lợi dụng thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng để thực hiện hành vi lừa đảo, rửa tiền và các hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng, cơ quan Công an khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân và tài sản của mình. Người dân tuyệt đối không cung cấp căn cước công dân, số điện thoại chính chủ, địa chỉ thư điện tử, tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc dữ liệu sinh trắc học cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào để đăng ký tài khoản thanh toán, tài khoản đặt phòng trực tuyến hoặc các dịch vụ khác khi chưa xác minh rõ mục đích sử dụng. Đồng thời, không cho thuê, cho mượn hoặc giao tài khoản ngân hàng cho người khác sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào.

Người dân cũng cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân, không chia sẻ mã OTP, mật khẩu Internet Banking hoặc thông tin xác thực giao dịch; cảnh giác với các đường dẫn lạ, yêu cầu xác minh tài khoản hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ thông tin cá nhân bị lợi dụng, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ xử lý kịp thời.

Trong bối cảnh các loại tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng, bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là bảo vệ quyền riêng tư mà còn là bảo vệ tài sản, danh tính và sự an toàn của chính mỗi cá nhân trên môi trường số.