Miền Bắc 'sáng đông trưa hè': Cảnh báo đột quỵ từ những cú sốc nhiệt

Sự thay đổi nóng - lạnh nhanh chóng này buộc cơ thể phải liên tục điều chỉnh để thích nghi, vô hình trung tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch và hô hấp, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết biên độ nhiệt dao động mạnh trong thời gian ngắn có thể tạo ra những “cú sốc” nhiệt. Khi trời lạnh, cơ thể kích hoạt cơ chế giữ nhiệt; đến lúc nắng lên, hệ thống điều hòa lại phải chuyển sang thải nhiệt. Việc thay đổi trạng thái liên tục khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt làm việc quá tải, nhất là ở người cao tuổi.

Thời tiết thất thường tác động trực tiếp lên hệ mạch máu. Buổi sáng sớm, khi nhiệt độ thấp, các mạch máu dưới da co lại để dồn máu nuôi tim, não và các cơ quan nội tạng, làm huyết áp tăng cao.

Sáng rét buốt trưa nắng gắt đẩy nguy cơ đột quỵ tăng cao ở miền Bắc. (Ảnh minh hoạ)

Thời điểm này càng nhạy cảm hơn do sau một đêm ngủ dài, máu thường cô đặc, dòng chảy chậm. Sự co mạch kết hợp với độ nhớt của máu làm tăng áp lực lên thành mạch, dễ dẫn tới vỡ mạch máu não hoặc hình thành cục máu đông gây tắc mạch.

Nguy cơ chưa dừng lại khi nhiệt độ tăng nhanh vào buổi trưa. Lúc này, mạch máu ngoại vi giãn ra để tỏa nhiệt, khiến huyết áp dao động mạnh hoặc tụt áp thoáng qua, gây hoa mắt, chóng mặt. Đến chiều tối, trời lại trở lạnh, mạch máu tiếp tục co lại.

Bác sĩ Hoàng cảnh báo quá trình co - giãn lặp đi lặp lại trong ngày tạo áp lực lớn lên thành mạch, có thể làm bong tróc mảng xơ vữa hoặc nứt vỡ túi phình động mạch, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh tim mạch.

Hệ hô hấp cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt trong những ngày thời tiết “sáng đông, trưa hè”. Không khí lạnh và khô vào buổi sáng làm niêm mạc đường thở mất nước, suy giảm hoạt động của hệ thống lông chuyển – hàng rào bảo vệ tự nhiên của phổi.

Virus và vi khuẩn vì thế dễ bám dính, gây viêm nhiễm. Với bệnh nhân hen phế quản hoặc phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ và độ ẩm là tác nhân thường gặp kích phát các cơn khó thở cấp.

Các chuyên gia nhận định nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường, suy tim và lao động ngoài trời cần đặc biệt thận trọng trong giai đoạn này. Để giảm tác động bất lợi của thời tiết, người dân nên mặc nhiều lớp áo mỏng để dễ điều chỉnh, tránh giữ trang phục quá dày khi trời đã nắng ấm.

Người cao tuổi được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trước 6–7h sáng trong những ngày rét đậm. Sau khi thức dậy, nên dành vài phút vận động nhẹ trên giường để “đánh thức” hệ tuần hoàn, sau đó mới mặc áo ấm, đi tất và ra khỏi phòng. Chế độ ăn nên ưu tiên các món nóng, dễ tiêu như cháo, súp; uống đủ nước và bổ sung gia vị có tính ấm như gừng, tỏi, quế để hỗ trợ giữ nhiệt và ổn định tuần hoàn.

https://vtcnews.vn/mien-bac-sang-dong-trua-he-canh-bao-dot-quy-tu-nhung-cu-soc-nhiet-ar998112.html