Lộ trình cấm xe máy xăng ở Hà Nội thế nào?

UBND TP Hà Nội vừa có văn bản trình HĐND thành phố dự thảo Nghị quyết về quy định vùng phát thải thấp.

Theo dự thảo Nghị quyết, vùng phát thải thấp là khu vực được xác định để hạn chế các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Thành phố xác định tiêu chí vùng phát thải thấp gồm: Khu vực thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải được xác định tại Quy hoạch Thủ đô Hà Nội; khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông từ mức độ D đến F theo TCVN và khu vực có chỉ số chất lượng không khí trong tối thiểu một năm gần nhất ở dưới mức trung bình theo số liệu trạm quan trắc chuẩn của quốc gia và thành phố.

Dự kiến từ 1/7/2026, Hà Nội sẽ cấm xe máy xăng trong Vành đai 1 theo khung giờ/thời điểm hoặc khu vực.

Cơ quan soạn thảo đề xuất lộ trình thực hiện theo 3 giai đoạn:

Từ 1/7/2026 áp dụng vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong Vành đai 1 (gồm 9 phường Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ).

Từ 1/1/2028, thành phố thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 1 và một số khu vực tại Vành đai 2 trở vào (14 phường, gồm 9 phường trong Vành đai 1 và 5 phường Láng, Đống Đa, Kim Liên, Bạch Mai, Vĩnh Tuy).

Từ 1/1/2030, thành phố thực hiện vùng phát thải thấp tại Vành đai 3 trở vào, gồm 36 phường, xã. Trong đó có 14 phường ở Vành đai 1 và 2 cùng 22 xã phường mới là Phú Thượng, Xuân Đỉnh, Nghĩa Đô, Cầu Giấy, Yên Hòa, Thanh Xuân, Khương Đình, Định Công, Phương Liệt, Tương Mai, Hoàng Mai, Vĩnh Hưng, Long Biên, Phúc Lợi, Việt Hưng, Bồ Đề, Phù Đổng, Đông Anh, Thư Lâm, Phúc Thịnh, Vĩnh Thanh, Nội Bài.

Từ năm 2031 trở đi, khu vực nào đáp ứng các tiêu chí về ùn tắc mức độ D - F theo TCVN, hoặc có chỉ số AQI trung bình dưới mức trung bình theo số liệu quan trắc, hay nằm trong vùng bảo vệ nghiêm ngặt theo Quy hoạch Thủ đô đều phải áp dụng vùng phát thải thấp.

Hà Nội cũng đưa ra quy định với xe máy, ô tô hoạt động kinh doanh vận tải dùng nhiên liệu hóa thạch, trong đó yêu cầu lộ trình chuyển đổi xanh với xe máy là trước năm 2030, với taxi 100% phương tiện thay thế, đầu tư mới sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường từ 1/7/2026.

Từ 1/1/2035, UBND thành phố sẽ quyết định việc hạn chế lưu thông loại phương tiện giao thông đường bộ, lộ trình, phạm vi trên một số tuyến đường, phần đường, làn đường, chiều đường, khung giờ theo điều kiện thực tế.

Lý giải cho đề xuất cấm xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng theo khung giờ/thời điểm hoặc khu vực thay vì cấm toàn thời gian như Chỉ thị 20, UBND TP Hà Nội cho hay quá trình xin ý kiến các sở, ban, ngành, UBND phường, xã và đăng tải trên Cổng thông tin của thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường (đơn vị chủ trì soạn thảo) nhận được một số góp ý đề nghị giãn lộ trình thực hiện, đảm bảo phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông, an sinh xã hội, thói quen và hành vi.

UBND thành phố đánh giá đây là việc khó, cấp bách liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, thời gian triển khai gấp, tác động trực tiếp đến người dân và xã hội. Việc tổ chức phải thực hiện bài bản, có lộ trình, đủ về thời gian và lượng thông tin để làm thay đổi suy nghĩ, hành vi của người dân.

Việc triển khai cần có sự vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành có liên quan, các giải pháp phải đồng bộ.