Liên minh Châu Âu từ chối thỏa thuận ngừng bắn ở biển Đen

Trong các cuộc đàm phán giữa chuyên gia Nga và Mỹ tại Riyadh, Ả Rập Xê-út hôm 24/3, hai bên đồng ý khôi phục Sáng kiến ngũ cốc biển Đen. Theo đó, sáng kiến bao gồm dỡ bỏ các hạn chế của phương Tây đối với Ngân hàng Nông nghiệp Nga, cũng như tổ chức tài chính khác liên quan đến buôn bán thực phẩm và phân bón quốc tế. Lệnh ngừng bắn trên biển được Moskva và Washington coi là bước tiến giải quyết xung đột ở Ukraine.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times vào ngày 26/3, bà Anitta Hipper, phát ngôn viên của Uỷ ban châu Âu về đối ngoại nhấn mạnh “việc Nga kết thúc xâm lược và rút toàn bộ quân khỏi Ukraine là một trong những điều kiện chính để dỡ bỏ các lệnh trừng phạt".

Bà Hipper khẳng định rằng: "Mục tiêu chính của Liên minh Châu Âu là tối đa hóa sức ép đối với Nga, tăng lệnh trừng phạt để ngăn chiến tranh xảy ra tại Ukraine".

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận vào ngày 24/3 rằng chính quyền của ông đang xem xét dỡ bỏ một số hạn chế đối với Moskva. 

Các tàu thương mại ở biển Đen. (Ảnh: Reuters)

Lãnh đạo Ukraine, Vladimir Zelensky, sau đó tuyên bố rằng Kiev không đồng ý với lệnh ngừng bắn trên biển vì nó đại diện cho "sự yếu đi của các vị thế và sự suy yếu của các lệnh trừng phạt" đối với Nga.

Nga và Ukraine đều là những nhà xuất khẩu hàng đầu về ngũ cốc, dầu hướng dương cũng như nhiều loại hàng hóa mà các nước đang phát triển cần đến. Đáng buồn, việc lưu thông những mặt hàng này qua Biển Đen để đến các khu vực khác của thế giới đã bị gián đoạn sau khi cuộc chiến Nga-Ukraine leo thang.

Được ký kết ngày 22/6/2022 tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, kể từ khi Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen có hiệu lực hồi tháng 7/2022, gần 33.000 tấn ngũ cốc đã được xuất cảng từ Ukraine. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, tháng 7/2023, Nga tuyên bố rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc biển Đen từ ngày 17/7, viện lý do phương Tây không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình.

Phát ngôn viên của điện Kremlin, ông Dmitry Peskov cho biết lệnh ngừng bắn trên biển chỉ có hiệu lực khi các điều kiện mà Nga đề ra được thực hiện. "Tất nhiên, lần này công lý phải chiến thắng. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với người Mỹ (về Sáng kiến Biển Đen)", ông Peskov nhấn mạnh.