Làn sóng phá sản lan rộng toàn cầu

Số vụ phá sản doanh nghiệp trên toàn cầu đang gia tăng trở lại, phản ánh áp lực tài chính ngày càng lớn trong bối cảnh lãi suất cao và tăng trưởng suy yếu.

Theo Allianz Trade, số vụ phá sản toàn cầu tăng 10% trong năm 2024 và dự kiến tiếp tục tăng 6% trong năm 2025 và 3% trong năm 2026, kéo dài chuỗi tăng liên tiếp từ năm 2022. Xu hướng này cho thấy những khó khăn mang tính hệ thống, thay vì biến động ngắn hạn.

Đà tăng diễn ra trên diện rộng. Tại châu Âu, phần lớn các nền kinh tế ghi nhận số vụ phá sản gia tăng trong năm 2024, nhiều nơi tăng ở mức hai chữ số.

Đức ghi nhận hơn 24.000 doanh nghiệp phá sản trong năm 2025, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ. Tại Bỉ, số vụ phá sản vượt 11.000, tập trung ở các lĩnh vực xây dựng, thương mại và logistics. Tại Mỹ, áp lực tài chính cũng gia tăng rõ rệt.

Dữ liệu từ Epiq AACER cho thấy số hồ sơ phá sản trong quý I/2026 tăng 14% so với cùng kỳ, lên hơn 150.000 đơn. Nợ hộ gia đình đã lên tới 18,8 nghìn tỷ USD, trong khi lãi suất cao và lạm phát kéo dài tiếp tục bào mòn khả năng chi trả.

Làn sóng này không còn giới hạn ở các doanh nghiệp nhỏ. Những thương hiệu lớn như Forever 21, Joann Fabrics hay Saks Global đều phải tái cấu trúc hoặc nộp đơn phá sản, cho thấy ngay cả doanh nghiệp quy mô lớn cũng khó chống chịu trước chi phí vốn tăng và nhu cầu suy yếu.

Ở cấp độ cá nhân, áp lực tài chính cũng gia tăng. Số đơn phá sản cá nhân tại Mỹ tăng 12% trong năm 2025, vượt 533.000 trường hợp, khi nhiều người trì hoãn cho đến khi không còn lựa chọn.

“Đến một lúc nào đó, những khoản nợ chồng chất khiến mọi người cảm thấy quá tải,” John Rao, luật sư cấp cao tại Trung tâm Luật Người tiêu dùng Quốc gia, cho biết.

Các chuyên gia nhận định xu hướng này là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng, gồm chi phí vay vốn tăng, lạm phát thu hẹp lợi nhuận và sức mua, trong khi bất ổn địa chính trị khiến triển vọng kinh doanh trở nên khó lường.

Allianz Trade cảnh báo căng thẳng thương mại leo thang có thể khiến số vụ phá sản tăng mạnh hơn dự báo.

Nhiều dự báo cho rằng số vụ phá sản có thể đạt đỉnh vào năm 2026 trước khi dần ổn định, khi nền kinh tế điều chỉnh sau giai đoạn hỗ trợ mạnh trong đại dịch.

Tuy nhiên, môi trường kinh doanh mới được đánh giá khắc nghiệt hơn, khi chi phí vốn không còn rẻ và rủi ro hiện hữu rõ nét.

Làn sóng phá sản hiện nay cho thấy một thực tế rằng trong giai đoạn mới của kinh tế toàn cầu, khả năng chống chịu tài chính đang trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp.