Iran và Nga khẳng định nhóm E3 không có thẩm quyền áp đặt các lệnh trừng phạt

Hai nhà ngoại giao đã đề cập đến những nỗ lực ngày càng gia tăng của E3 liên quan đến “cơ chế tái áp đặt tự động” hòng tái áp đặt các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Tehran khi Nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sắp hết hiệu lực.

Nghị quyết được ban hành sau khi Iran và nhóm P5+1, ký kết thỏa thuận hạt nhân năm 2015, còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Điều khoản "khôi phục nhanh", được đưa vào Nghị quyết 2231, cho phép bất kỳ bên nào ký kết JCPOA khôi phục các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc trước thỏa thuận mà không cần bỏ phiếu lại nếu Iran bị coi là không tuân thủ. Động thái này sẽ khôi phục các lệnh cấm vận vũ khí toàn cầu, hạn chế tên lửa và các biện pháp khác đã được dỡ bỏ vào năm 2015.

Cáo buộc Cộng hòa Hồi giáo "chuyển hướng" các hoạt động năng lượng hạt nhân hòa bình sang "mục đích quân sự", các nước châu Âu đã và đang cố gắng kích hoạt cơ chế "khôi phục nhanh" của thỏa thuận. Nhóm E3 cảnh báo nếu Iran không nhanh chóng nối lại các cuộc đàm phán hạt nhân và đưa ra những nhượng bộ cụ thể, bộ ba này có thể hành động trước cuối tháng 8.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov nhấn mạnh rằng, E3 không có thẩm quyền pháp lý và đạo đức để viện dẫn “cơ chế tái áp đặt tự động”, bởi nhóm này đã “rõ ràng vi phạm” Nghị quyết 2231, đồng thời nêu rõ Nghị quyết 2231 nên chấm dứt vào thời hạn đã định, tức ngày 18-10 tới.

Trước đó, ông Araghchi đã có một cuộc điện đàm chung với các Ngoại trưởng nhóm E3 và Cao ủy phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nhằm làm rõ lập trường của Tehran về khả năng kích hoạt “cơ chế tái áp đặt tự động” cũng như việc nối lại đàm phán giữa Iran và châu Âu. Trong cuộc điện đàm, hai bên đã quyết định, Iran và E3 sẽ nối lại cuộc đàm phán hạt nhân ở cấp Thứ trưởng Ngoại giao vào ngày 26-8.