Iran ra đề xuất với Mỹ để mở lại eo biển Hormuz trong vòng một tuần

Iran có thể khôi phục hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz trong vòng một tuần nếu Mỹ chấp nhận kế hoạch hòa bình mà Tehran đưa ra tháng trước, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ các điều kiện này.

Phát biểu tại cuộc họp cấp bộ trưởng của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) hôm 17/10, ông Araghchi khẳng định Iran vẫn “cam kết bảo đảm hoạt động hàng hải an toàn và an ninh tại eo biển Hormuz”. Ông đồng thời quy trách nhiệm về tình trạng gián đoạn vận tải qua tuyến đường thủy chiến lược này cho những “hành động gây hấn” của Mỹ và Israel.

“Thông qua Qatar, chúng tôi chuyển đi một kế hoạch cụ thể kéo dài 7 ngày. Nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, eo biển có thể mở cửa trở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng một tuần”, ông Araghchi nói, đồng thời nhấn mạnh: “Quyết định hiện nằm trong tay Mỹ”.

Theo đề xuất của Tehran, Iran sẽ khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz nếu Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu của Iran và giải phóng một phần tài sản Iran đang bị phong tỏa.

Tehran cũng yêu cầu chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, bao gồm cả các chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza và Lebanon.

Tháng trước, ông Trump gọi những điều kiện này là “không thể chấp nhận được”. Ông tuyên bố Mỹ vẫn nắm quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và có vị thế đàm phán mạnh hơn, trong khi Iran đang rất cần đạt thỏa thuận vì “đang thất bại nặng nề”.

Tổng thống Trump từng phát tín hiệu rằng Mỹ có thể nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran. Truyền thông Mỹ đưa tin các quan chức Lầu Năm Góc và cố vấn an ninh quốc gia trình bày với ông những phương án quân sự, trong đó có việc sử dụng loại bom thông thường cực mạnh mang biệt danh “Mẹ của mọi loại bom” (MOAB).

Tuy nhiên, ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đều loại trừ khả năng tấn công Iran trước các cuộc bầu cử quan trọng: bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 và bầu cử quốc hội Israel ngày 27/10.

Iran đóng cửa eo biển Hormuz không lâu sau khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch không kích ngày 28/2. Kể từ đó, lực lượng Iran nổ súng nhằm vào các tàu di chuyển trên những tuyến hàng hải do Hải quân Mỹ chỉ định, vốn bị Tehran coi là bất hợp pháp.

Trong một diễn biến khác, hai siêu tàu chở dầu trúng thủy lôi và bốc cháy tại eo biển Hormuz hôm 17/10, theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Truyền thông nhà nước Iran cho biết mỗi tàu chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô.

Theo cơ quan quan hệ công chúng của IRGC, một tàu trúng thủy lôi vào sáng 17/10. Tàu còn lại bị vô hiệu hóa sau khi vụ nổ do thủy lôi gây ra làm hư hại buồng máy. IRGC cáo buộc cả hai tàu tắt hệ thống định vị và radar trước khi tìm cách đi qua eo biển theo các tuyến đường chưa được Tehran cho phép.

Trong khi đó, Mỹ cũng tấn công các tàu thương mại trong khuôn khổ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, được áp đặt hồi tháng 7 sau khi đàm phán giữa hai bên đổ vỡ.

Tình trạng gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz làm suy giảm nghiêm trọng hoạt động vận chuyển dầu mỏ, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao và làm gia tăng lo ngại về lạm phát. Giá dầu Brent chốt phiên 16/10 ở mức 109,86 USD/thùng, tăng 3,7% và đạt mức đóng cửa cao nhất kể từ tháng 5. Giá dầu chuẩn West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ cũng vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Các nhà phân tích cảnh báo bất ổn đối với nguồn cung năng lượng từ Trung Đông đang duy trì mức cộng thêm rủi ro đáng kể trong giá dầu. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng hai bên đạt được thỏa thuận.