Iran khôi phục gần như toàn bộ căn cứ tên lửa, tình báo Mỹ ngỡ ngàng

Iran phục hồi nhanh hơn dự tính của Washington

Các nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với The New York Times rằng, Iran đã khôi phục hoạt động của phần lớn cơ sở tên lửa chiến lược chỉ sau thời gian ngắn hứng chịu các đợt tấn công quy mô lớn của Mỹ và đồng minh.

Theo đánh giá mới nhất, Tehran hiện vẫn duy trì khoảng 70% kho tên lửa ban đầu. Đáng chú ý hơn, Iran đã tái kích hoạt 30 trong số 33 cơ sở tên lửa dọc eo biển Hormuz, tương đương khoảng 91%, cùng khoảng 90% hầm chứa và bệ phóng ngầm.

Thông tin này cho thấy Washington có thể đã đánh giá quá cao hiệu quả của các chiến dịch không kích nhằm vào mạng lưới tên lửa Iran, đồng thời đánh giá thấp khả năng khôi phục hạ tầng quân sự của Tehran.

Trong nhiều tháng qua, phá hủy năng lực tên lửa Iran được xem là một trong những ưu tiên lớn nhất của Mỹ và Israel, bên cạnh các đòn đánh vào cơ sở hạ tầng và giới lãnh đạo Iran. Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường cho thấy hệ thống phòng thủ và mạng lưới căn cứ ngầm của Tehran có độ sống sót cao hơn nhiều so với dự đoán ban đầu.

“Thành phố tên lửa” dưới lòng đất

Trong hơn 4 thập niên, Iran đã đầu tư rất lớn vào mạng lưới căn cứ ngầm dành cho lực lượng tên lửa chiến lược. Nhiều cơ sở được xây sâu hàng trăm mét dưới lòng đất, kết nối với nhau bằng hệ thống đường hầm nhiều tầng và tuyến vận chuyển nội bộ.

Giới phân tích phương Tây từ lâu gọi đây là các “thành phố tên lửa”, nơi Iran cất giấu tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và bệ phóng cơ động nhằm bảo đảm khả năng phản công ngay cả khi bị tập kích phủ đầu.

Theo nhiều báo cáo, Triều Tiên đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ Iran phát triển cả công nghệ tên lửa lẫn hệ thống công sự ngầm kiên cố. Chính mạng lưới này giúp Tehran duy trì được phần lớn năng lực chiến đấu sau các đợt không kích dữ dội.

Các loại tên lửa đạn đạo từ lâu đã trở thành trụ cột chiến lược của Iran nhằm đối phó ưu thế không quân vượt trội của Mỹ và Israel. Trong điều kiện Tehran không sở hữu lực lượng không quân hiện đại tương xứng, kho tên lửa tầm xa được xem là công cụ răn đe hiệu quả nhất.

Một trong những nguyên nhân khiến Washington buộc phải tăng cường tấn công các căn cứ tên lửa Iran, là do hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel ngày càng chịu áp lực lớn.

Theo báo Haaretz của Israel, vào cuối tháng 3, có thời điểm tới 8/10 tên lửa Iran phóng vào Israel vượt qua được lưới phòng thủ và đánh trúng mục tiêu. Nhiều video xuất hiện trên mạng xã hội cũng cho thấy các hệ thống đánh chặn gặp khó khăn trước các đợt tập kích quy mô lớn.

Các tổ hợp như MIM-104 Patriot hay THAAD liên tục phải hoạt động với cường độ cao, trong khi mạng lưới radar cảnh giới tại Trung Đông cũng bị tập kích đáng kể.

Đặc biệt, Iran được cho là đã triển khai cả phương tiện lướt siêu vượt âm trong một số cuộc tấn công, khiến bài toán đánh chặn trở nên phức tạp hơn nhiều.

Điều này khiến giới hoạch định quân sự Mỹ ngày càng tin rằng cách hiệu quả nhất để giảm áp lực phòng thủ là phá hủy kho tên lửa Iran ngay từ mặt đất, thay vì chỉ phụ thuộc vào đánh chặn trên không.

Kho vũ khí Mỹ cũng đang cạn nhanh

Trong khi Iran vẫn giữ được phần lớn năng lực tên lửa, nhiều báo cáo tại Mỹ lại cảnh báo kho dự trữ vũ khí chiến lược của Washington đang suy giảm nhanh chóng.

Theo đánh giá của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), các chiến dịch cường độ cao đã tiêu hao đáng kể nhiều loại đạn dược hiện đại của Mỹ, bao gồm tên lửa Patriot, THAAD, SM-3, SM-6, Tomahawk và Precision Strike Missile (PrSM).

Đáng chú ý, kho tên lửa PrSM - loại vũ khí được sử dụng để tấn công các căn cứ tên lửa Iran, được cho là đã gần cạn kiệt chỉ sau thời gian ngắn tham chiến.

Không quân Mỹ cũng tiêu hao lượng lớn bom xuyên phá hầm ngầm GBU-57, loại vũ khí đặc biệt dùng để phá hủy các cơ sở nằm sâu dưới lòng đất. Mỗi quả bom được ước tính có giá hơn 370 triệu USD nên chưa bao giờ được sản xuất với số lượng lớn.

Việc phải sử dụng liên tục các loại vũ khí đắt đỏ để tấn công mạng lưới công sự ngầm của Iran, đang khiến giới phân tích phương Tây đặt câu hỏi về tính bền vững của chiến dịch quân sự kéo dài.

Thực tế hiện nay cho thấy cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran không đơn thuần là cuộc chiến công nghệ, mà còn là cuộc chiến tiêu hao năng lực sản xuất và duy trì kho dự trữ chiến lược.

Trong khi Washington phải phân bổ nguồn lực cho nhiều khu vực chiến lược khác nhau như châu Âu hay Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Iran gần như tập trung toàn bộ học thuyết quân sự vào mục tiêu đối phó Mỹ và Israel.

Điều này giúp Tehran xây dựng được hệ thống tên lửa và căn cứ phòng thủ mang tính chuyên biệt rất cao. Dù chịu tổn thất đáng kể, khả năng phục hồi nhanh của Iran đang cho thấy mạng lưới quân sự của nước này có độ bền vững lớn hơn nhiều so với những gì phương Tây từng đánh giá.