Theo IRNA ngày 25-5, phát biểu trước Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách Đối ngoại, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araqchi tuyên bố, nếu phương Tây lạm dụng bất kỳ cơ chế “phục hồi” nào để tái áp đặt các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc, các nước này sẽ phải đối mặt với phản ứng “nghiêm trọng” từ phía Iran.
e3.jpeg
Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araqchi (thứ 3 từ trái sang) phát biểu trước các thành viên của Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội, ngày 25-5. Ảnh: IRNA

Theo Ebrahim Rezaei, người phát ngôn của Ủy ban, Bộ trưởng Abbas Araqchi đưa ra cảnh báo này khi họp với các thành viên của Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội về vòng đàm phán gián tiếp mới nhất với Mỹ. "Iran chưa bao giờ rời khỏi bàn đàm phán và thích giải pháp ngoại giao, nhưng sẽ phản ứng gay gắt trước việc kích hoạt cơ chế khôi phục của Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA)", nhà ngoại giao Iran nêu rõ.

Ba nước châu Âu gồm Anh, Pháp và Đức (E3) tham gia thỏa thuận JCPOA đang phải đối mặt với thời hạn chót là ngày 18-10 để kích hoạt cơ chế tái áp đặt trừng phạt, được gọi là “snapback”, một điều khoản được đưa vào Nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. E3 đã đe dọa sẽ kích hoạt cơ chế này nếu không đạt được thỏa thuận nào trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Iran và Mỹ.

Theo thỏa thuận hạt nhân giữa P5+1 (gồm 5 thành viên thường trực HĐBA là Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh và Mỹ cộng với Đức) với Iran năm 2015, các bên có thể khởi động quy trình snapback trong vòng 30 ngày nếu không giải quyết được các cáo buộc vi phạm của Iran thông qua cơ chế giải quyết bất đồng. Tuy nhiên, cơ hội này sẽ kết thúc vào ngày 18-10-2025 khi thỏa thuận hết hiệu lực. Tehran đã cảnh báo rằng nước này sẽ rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) nếu châu Âu "áp dụng trở lại" các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Cộng hòa Hồi giáo, vốn đã được dỡ bỏ theo JCPOA.

Ông Araqchi đã nhấn mạnh rằng Iran "không đàm phán dưới áp lực" và các cuộc đàm phán vẫn tập trung hoàn toàn vào vấn đề hạt nhân. Một số nhà lập pháp Iran chỉ trích các cuộc đàm phán là không hiệu quả và cho biết việc nới lỏng lệnh trừng phạt vẫn nằm ngoài tầm với.

Bộ trưởng Araqchi đã dẫn đầu năm vòng đàm phán gián tiếp Mỹ -Iran, trong đó có ba vòng ở Muscat và hai vòng ở Rome, với Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff. 5 vòng đàm phán này đều do Bộ trưởng Ngoại giao Oman Sayyid Badr Al-Busaidi làm trung gian.

Đặc phái viên Witkoff tuyên bố Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ mức độ làm giàu uranium nào của Iran như một phần của thỏa thuận tiềm năng nhằm thay thế JCPOA - thỏa thuận mà Tổng thống Donald Trump đã rút lui trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.

Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Seyyed Ali Khamenei đã lên án yêu cầu này là "quá đáng và vô lý", đồng thời cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ khó có thể mang lại kết quả. Tehran khẳng định quyền làm giàu uranium của mình với tư cách là thành viên của NPT.

Kim Phượng (HNMO)