IAEA thúc đẩy ngừng bắn cục bộ để bảo đảm an toàn nhà máy Zaporizhzhia

Theo IAEA, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong những tuần gần đây đã làm gia tăng nguy cơ đối với an toàn và an ninh hạt nhân tại nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP), hiện do Nga kiểm soát.

Đáng chú ý, các cuộc tấn công ngày 19, 20 và 27-9 nhằm vào nhà máy nhiệt điện Zaporizhzhia (ZTPP) gần đó đã gây hư hại một số máy biến áp quan trọng, ảnh hưởng đến nguồn cung cấp điện cho ZNPP. Trong quá trình xung đột, nhà máy điện hạt nhân này đã nhiều lần mất nguồn điện bên ngoài, làm gia tăng những lo ngại về khả năng duy trì các hệ thống an toàn thiết yếu.

IAEA cho biết thỏa thuận ngừng bắn cục bộ đang được ông Grossi thúc đẩy sẽ cho phép tiến hành các hoạt động sửa chữa cần thiết tại ZTPP. Nếu đạt được, đây sẽ là lần thứ tám IAEA làm trung gian cho một thỏa thuận ngừng bắn nhằm hỗ trợ bảo đảm nguồn điện dự phòng cho ZNPP.

Bên cạnh đó, một cuộc tấn công ngày 22-9 được cho là đã khiến một trạm giám sát phóng xạ bên ngoài khu vực nhà máy ngừng hoạt động, ảnh hưởng đến khả năng theo dõi mức độ phóng xạ tại khu vực lân cận. Một số cuộc tấn công khác cũng nhằm vào các tòa nhà tại thành phố Enerhodar, nơi sinh sống của nhiều nhân viên nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia.

Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi nhấn mạnh các hành động đe dọa an toàn và an ninh hạt nhân là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và cần chấm dứt ngay lập tức. Ông đồng thời kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa các hoạt động quân sự gần các cơ sở hạt nhân và hạ tầng điện liên quan, nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân trong bối cảnh xung đột.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia là cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu. Nhà máy nằm dưới sự kiểm soát của Nga từ tháng 3-2022, trong khi các nhân viên IAEA đã được triển khai thường trực tại đây từ tháng 9 cùng năm để giám sát tình hình an toàn và an ninh hạt nhân.