Huyền thoại cao thủ dạy võ cho Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai

Hàn Mộ Hiệp là một trong những nhân vật có ảnh hưởng trong giới võ thuật Trung Quốc đầu thế kỷ XX. Ông nổi danh với võ công tinh thông Hình Ý quyền, Bát Quái chưởng, từng được trọng dụng để truyền dạy võ nghệ và huấn luyện binh sĩ trong quân đội. Đáng chú ý, Hàn Mộ Hiệp còn được biết đến là thầy dạy võ của Chu Ân Lai, người sau này trở thành Thủ tướng đầu tiên của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Thầy dạy võ của Chu Ân Lai

Hàn Mộ Hiệp tên thật là Hàn Kim Dung, sinh năm 1877 tại làng Đại Hàn, huyện Tĩnh Hải, Thiên Tân, trong một gia đình nghèo khó. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ niềm đam mê võ thuật và bắt đầu học Mê Tung quyền với ông ngoại khi mới 5-6 tuổi.

Bước ngoặt đầu tiên trong cuộc đời Hàn Mộ Hiệp xuất hiện năm ông 12 tuổi. Khi cùng cha đến khu chợ củi ở phía đông bắc Thiên Tân để buôn bán, hai người gặp một nhóm lưu manh gây sự. Không chịu nhún nhường, Hàn Mộ Hiệp ra tay đánh trả, khiến những kẻ gây rối phải chịu thua.

Sự việc tình cờ được Chu Bân Nghĩa, quản gia kiêm bảo tiêu của một gia đình giàu có họ Trương, chứng kiến. Nhận thấy cậu bé có năng khiếu võ thuật, Chu Bân Nghĩa giới thiệu hai cha con vào làm thuê cho gia đình Trương Cẩm Văn. Tại đây, Hàn Mộ Hiệp có cơ hội học Bát Quái chưởng từ Chu Bân Nghĩa.

Không lâu sau, Trương Cẩm Văn xảy ra tranh chấp với một thương nhân buôn muối họ Lý ở huyện kế bên. Khi chủ nhà bị đối phương giăng bẫy, Hàn Mộ Hiệp đã kịp thời xuất hiện, khống chế thương nhân và giải cứu Trương Cẩm Văn.

Ấn tượng trước khả năng của chàng trai trẻ, Chu Bân Nghĩa quyết định giới thiệu ông với Trương Chiếm Khôi, võ sư nổi tiếng mang biệt danh “Thiểm Điện Thủ” (Bàn tay sấm sét). Hàn Mộ Hiệp sau đó tiếp tục được học hỏi từ Lý Tồn Nghĩa, một bậc thầy Hình Ý quyền.

Dưới sự chỉ dạy của hai danh sư, trình độ võ thuật của Hàn Mộ Hiệp tiến bộ nhanh chóng. Tuy nhiên, ông không hài lòng với những kiến thức đã có mà tiếp tục tìm kiếm cơ hội học hỏi.

Năm 1906, theo lời khuyên của Trương Chiếm Khôi, Hàn Mộ Hiệp bắt đầu hành trình chu du khắp Trung Quốc, tìm bái các cao thủ võ thuật. Trong chuyến đi, ông nhận sự chỉ dạy của 9 vị danh sư, trong đó có Xa Nghị Trai, Lý Quảng Đình và Ứng Thiên Văn.

Đặc biệt, Ứng Thiên Văn được xem là người có ảnh hưởng lớn nhất đối với sự nghiệp võ thuật của ông. Theo lời kể của Hàn Mộ Hiệp, vị võ sư này nắm giữ hệ thống Bát Quái chưởng khác biệt với dòng võ thuật của Đổng Hải Xuyên, người được xem là tổ sư Bát Quái chưởng.

Năm 1915, Hàn Mộ Hiệp được Nghiêm Phạm Tôn và Hiệu trưởng Trương Bá Linh mời làm giáo viên võ thuật tại Trường Nam Khai. Đây là giai đoạn ông có cơ hội truyền dạy võ nghệ cho nhiều thanh niên tại Thiên Tân.

Trong số học trò của Hàn Mộ Hiệp có Chu Ân Lai, người sau này giữ chức Thủ tướng Trung Quốc. Theo những câu chuyện được lưu truyền, Chu Ân Lai rất kính trọng tài năng và nhân cách của người thầy. Ông còn đích thân viết bốn chữ “Hàn Cửu Sư Đường” để tặng võ quán của Hàn Mộ Hiệp. Tên gọi này mang ý nghĩa tôn vinh việc vị võ sư từng theo học chín người thầy khác nhau.

Năm 1917, Chu Ân Lai sang Nhật Bản du học, khép lại quãng thời gian trực tiếp học võ với Hàn Mộ Hiệp. Dù không kéo dài, mối quan hệ thầy trò giữa hai người trở thành một trong những câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất về cuộc đời vị võ sư.

Đánh bại lực sĩ Nga, nhận 11 huy chương vàng

Tháng 9/1918, một lực sĩ người Nga được gọi là Khang Thái Nhĩ xuất hiện tại Bắc Kinh và tổ chức võ đài thách đấu. Người này còn gửi thư khiêu chiến đến Trung Hoa Võ sĩ hội, tổ chức quy tụ nhiều võ sư nổi tiếng đương thời.

Sự kiện được quảng bá với tên gọi “Đại hội thi võ các nước”, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới võ thuật Trung Quốc.

Trước lời thách đấu, Trương Chiếm Khôi, Lý Tồn Nghĩa cùng nhiều võ sư dẫn đoàn đến Công viên Trung ương ở Bắc Kinh với mục tiêu đánh bại đối thủ nước ngoài trước công chúng. Tuy nhiên, số lượng người tập trung quá đông khiến ban tổ chức lo ngại nguy cơ xảy ra hỗn loạn. Cuộc tỉ thí vì thế bị hủy bỏ.

Theo Báo HK01, Hàn Mộ Hiệp cùng những người trong môn phái tìm đến khách sạn Lục Quốc ở khu Đông Giao Dân Hạng, nơi lực sĩ Nga đang lưu trú. Nhóm võ sư yêu cầu Khang Thái Nhĩ chấp nhận giao đấu để phân định thắng thua.

Theo câu chuyện được lưu truyền, khi cuộc đối đầu diễn ra, Khang Thái Nhĩ hoàn toàn lép vế trước Hàn Mộ Hiệp. Dù được giới thiệu là một lực sĩ có sức mạnh vượt trội, người Nga không thể chống đỡ những kỹ thuật võ thuật của đối phương.

Sau thất bại, Khang Thái Nhĩ được cho là đã trao toàn bộ 11 tấm huy chương vàng của mình cho Hàn Mộ Hiệp. Ông ta còn viết giấy xác nhận, công khai thừa nhận trình độ bản thân không bằng võ sư Trung Quốc.

Sau sự kiện này, cuộc đời Hàn Mộ Hiệp bước sang giai đoạn nhiều biến động. Quan hệ giữa ông và sư phụ Trương Chiếm Khôi dần xấu đi. Trong một lần giao lưu võ thuật, Trương Chiếm Khôi ra đòn quá mạnh khiến Hàn Mộ Hiệp bị thương, thậm chí nôn ra máu. Mâu thuẫn khiến hai thầy trò trở mặt và Hàn Mộ Hiệp quyết định rời Trung Hoa Võ sĩ hội.

Ông thành lập võ quán riêng, đến năm 1919 đổi tên thành Võ thuật chuyên quán. Dù sau này hai thầy trò hòa giải, Trung Hoa Võ sĩ hội đã rơi vào tình trạng chia rẽ và cuối cùng chấm dứt hoạt động năm 1928.

Không từ bỏ lý tưởng phát triển võ thuật, Hàn Mộ Hiệp tiếp tục tìm kiếm cơ hội đưa võ học vào quân đội. Năm 1925, ông gặp Trương Học Lương, con trai của quân phiệt Trương Tác Lâm. Tư tưởng dùng võ thuật để cứu nước của Hàn Mộ Hiệp khiến Trương Học Lương kính trọng.

Hai năm sau, Trương Học Lương thành lập một đơn vị võ thuật gồm 1.000 binh sĩ và giao Hàn Mộ Hiệp đảm nhiệm chức đoàn trưởng.

Ban đầu, ông huấn luyện binh sĩ sử dụng thương pháp Hình Ý quyền. Về sau, nhằm tăng khả năng đối phó với quân Nhật, ông chuyển sang giảng dạy kỹ thuật sử dụng đại đao. Đơn vị cũng được đổi tên thành Đại đao đội. Dù vậy, do tình trạng thiếu quân lương kéo dài, đơn vị này cuối cùng phải giải tán.

Trong hơn mười năm cuối đời, Hàn Mộ Hiệp sống trong cảnh nghèo khó. Tháng 10/1947, ông qua đời vì bệnh kiết lỵ, hưởng thọ 70 tuổi.