Hơn 12 triệu ngôi nhà tại Pháp nguy cơ nứt vỡ do biến đổi khí hậu

Đường ống nứt vỡ, cửa bị biến dạng cùng những vết nứt lớn xuất hiện trong nhà... là những rủi ro đang đe dọa hơn 12 triệu bất động sản tại Pháp, trong bối cảnh hiệu ứng nhà kính tiếp tục làm Trái Đất nóng lên và thúc đẩy các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Vết nứt lớn trên một ngôi nhà ở Pháp do hiện tượng đất sét co ngót - trương nở. (Ảnh: Construction21)

Biến đổi khí hậu đang làm trầm trọng thêm hiện tượng co ngót - trương nở của đất sét (RGA), có thể gây ra các hư hại nghiêm trọng về kết cấu đối với nhà mặt đất.

Chính phủ Pháp dự báo hơn một nửa diện tích đất liền trong nước hiện nằm trong vùng có nguy cơ trung bình đến cao xảy ra hiện tượng này, đặc biệt với những ngôi nhà xây bằng khối bê tông từ những năm 1970.

Trong các thời điểm khô hạn, đất sét mất độ ẩm và co lại, làm gia tăng nguy cơ nền móng nhà bị sụt lún. Khi mưa lớn xảy ra, đất sét lại trương nở do hấp thụ lượng nước dư thừa.

Các giai đoạn khô và ẩm lặp đi lặp lại theo thời gian khiến đất và nền móng dần suy yếu. Tình trạng có thể trở nên nghiêm trọng hơn do nhiều yếu tố như hệ thống thoát nước kém hoặc rễ cây nằm quá gần nhà.

"Hiện tượng này ảnh hưởng tới 54% số nhà ở riêng lẻ tại Pháp", người phát ngôn Bộ Chuyển đổi Sinh thái Pháp chia sẻ với Euronews. "Trung bình, thiệt hại do co ngót và trương nở đất sét gây ra tiêu tốn khoảng 1 tỷ euro mỗi năm tiền bồi thường theo cơ chế hỗ trợ thiên tai".

Bản đồ mới nhất do chính phủ Pháp công bố cho thấy các khu vực dễ bị tổn thương nhất gồm Allier, Alpes-de-Haute-Provence, Dordogne, Gers, Indre, Lot-et-Garonne, Meurthe-et-Moselle, Nord, Puy-de-Dôme, Tarn và Tarn-et-Garonne. Khoảng 3 triệu ngôi nhà tại các khu vực này được xếp vào nhóm "rủi ro cao".

Bản đồ biểu thị mức độ ảnh hưởng do hiện tượng co ngót - trương nở của đất sét tại Pháp. (Ảnh: Georisques.gouv.fr)

Hiện tượng nóng lên toàn cầu làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của vấn đề, khi nhiệt độ tăng kéo theo tần suất và cường độ các đợt nắng nóng và mưa lũ cao hơn.

Cứ mỗi khi nhiệt độ không khí tăng thêm 1°C, khí quyển có thể giữ thêm khoảng 7% độ ẩm, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện những trận mưa lớn với cường độ cao.

Năm ngoái, Pháp hứng chịu các đợt nắng nóng cực đoan khiến nhiều khu vực rơi vào tình trạng khô hạn. Đợt nắng nóng gay gắt vào tháng 8/2025 đẩy nhiệt độ lên tới 43,4°C, góp phần khiến mùa hè năm ngoái trở thành mùa hè nóng thứ ba trong lịch sử nước này.

Các nhà nghiên cứu tại Imperial College London và Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London (Anh) cho biết biến đổi khí hậu là nguyên nhân dẫn tới 68% trong tổng số khoảng 24.400 ca tử vong toàn cầu do nắng nóng trong mùa hè 2025, khi nhiệt độ bị đẩy cao thêm tới 3,6°C. Trong đó, Pháp ghi nhận 1.444 ca tử vong.

Đến đầu năm nay, Pháp cũng ghi nhận chuỗi ngày mưa kéo dài kỷ lục, từ ngày 14/1 đến 22/2. Lượng mưa lớn gây lũ lụt nghiêm trọng tại miền tây nước này, buộc khoảng 4.000 người phải sơ tán khẩn cấp, trong khi hàng trăm ngôi nhà và công trình được báo cáo bị hư hại.

Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh cảnh báo năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục ghi nhận nhiệt độ trung bình toàn cầu cao hơn 1,4°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục thúc đẩy các hiện tượng thời tiết cực đoan, Pháp có nguy cơ lặp lại các chu kỳ khô hạn - mưa ẩm xen kẽ, gây tác động nghiêm trọng đến nhà ở.

Để ứng phó, chính phủ Pháp đang triển khai thử nghiệm quỹ phòng ngừa Argile, nhằm đánh giá mức độ rủi ro và đảm bảo các biện pháp phòng ngừa được thực hiện trước khi xảy ra sự cố đối với các công trình xây dựng trên nền đất sét.