Hạ viện Mỹ nổi sóng, thông qua nghị quyết buộc ông Trump dừng chiến tranh với Iran

Hạ viện bỏ phiếu với kết quả 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Có 4 nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ để ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh (War Powers Resolution), trong đó yêu cầu ông Trump rút quân đội Mỹ khỏi Iran trừ khi Quốc hội chính thức tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực quân sự.

Đây là thất bại mới nhất của ông Trump tại Quốc hội, dù đảng Cộng hòa vẫn nắm đa số mong manh ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện.

Hiện tại, cuộc bỏ phiếu chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng, bởi dự luật cần được cả Thượng viện thông qua mới có hiệu lực. Ngoài ra, vẫn còn tranh cãi về việc liệu các nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của tổng thống có phù hợp với Hiến pháp Mỹ hay không, ngay cả khi được Quốc hội phê chuẩn.

Tuy nhiên, kết quả bỏ phiếu cho thấy sự bất an của một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa đối với cách ông Trump xử lý cuộc xung đột và đánh dấu một trong số ít nỗ lực lưỡng đảng nhằm kiềm chế quyền phát động chiến tranh của tổng thống khi cuộc chiến đã bước sang tháng thứ tư.

Ba nghị quyết tương tự trước đó đều thất bại tại Hạ viện, dù khoảng cách phiếu ngày càng thu hẹp. Tháng trước, lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện thậm chí đã đột ngột hoãn bỏ phiếu vì nhận thấy nghị quyết lần này có khả năng được thông qua.

Sáng thứ Năm, ông Trump chỉ trích cuộc bỏ phiếu là "thiếu lòng yêu nước", diễn ra đúng vào thời điểm ông đang tiến hành những cuộc đàm phán cuối cùng nhằm chấm dứt cuộc chiến với Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông cho rằng các nghị sĩ Cộng hòa đứng về phía đảng Dân chủ trong vấn đề này nên cảm thấy xấu hổ.

Trong khi đó, Thượng viện đã thông qua một bước thủ tục đối với một nghị quyết tương tự vào tháng trước sau 7 lần thất bại trước đó, nhưng lịch bỏ phiếu tiếp theo vẫn chưa được ấn định.

Bốn nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết gồm: Tom Barrett, Warren Davidson, Brian Fitzpatrick và Thomas Massie.

Không có nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống. Có 7 thành viên Hạ viện không tham gia bỏ phiếu.

Làn sóng phản đối mới trong nội bộ đảng Cộng hòa

Gần đây, ông Trump bắt đầu đối mặt với sự phản kháng từ chính các nghị sĩ cùng đảng sau nhiều tháng hầu như không gặp trở ngại đối với các chương trình nghị sự của mình.

Cũng trong ngày thứ Tư, Hạ viện đã thông qua một thủ tục mở đường cho cuộc bỏ phiếu về Đạo luật Hỗ trợ Ukraine, dự luật cung cấp viện trợ an ninh cho Ukraine trong cuộc chiến chống lại chiến dịch quân sự của Nga. Dự luật chỉ được đưa ra thảo luận sau khi đạt đủ 218 chữ ký kiến nghị vào tháng trước.

Có 6 nghị sĩ Cộng hòa cùng một nghị sĩ độc lập thường bỏ phiếu cùng phe Cộng hòa đã ủng hộ biện pháp này.

Các nghị sĩ Cộng hòa gần đây cũng nổi loạn trước kế hoạch của ông Trump lập một quỹ bồi thường cho các đồng minh chính trị của ông, những người cho rằng họ từng là nạn nhân của sự lạm quyền từ phía chính phủ.

Ngoài ra, nhiều nghị sĩ Cộng hòa ngày 4/6 còn chỉ trích việc ông Trump đề cử Bill Pulte - một quan chức quản lý lĩnh vực thế chấp không có kinh nghiệm an ninh quốc gia - làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia.

Tranh cãi về quyền tuyên chiến

Đảng Dân chủ nhiều lần yêu cầu ông Trump phải xin phép Quốc hội trước khi sử dụng vũ lực trong cuộc xung đột với Iran, nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội, chứ không phải tổng thống, mới có quyền tuyên chiến.

Phe này cảnh báo ông Trump có thể đã đẩy nước Mỹ vào một cuộc chiến kéo dài mà không đưa ra chiến lược rõ ràng. Họ cũng chỉ trích việc giá xăng dầu, thực phẩm và nhiều mặt hàng khác tăng mạnh kể từ khi các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran bắt đầu ngày 28/2.

Sau cuộc bỏ phiếu, nghị sĩ Gregory Meeks, người ủng hộ nghị quyết, tuyên bố:

"Việc nghị quyết được thông qua hôm nay là dấu hiệu cho thấy một bước ngoặt quan trọng: ngày càng nhiều nghị sĩ Cộng hòa đang lắng nghe cử tri của họ, những người không muốn nước Mỹ tiếp tục sa lầy vào một cuộc chiến không có hồi kết ở Trung Đông."

Đảng Dân chủ đang lấy vấn đề chi phí sinh hoạt làm trọng tâm trong chiến dịch tranh cử trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, thời điểm sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát Quốc hội hay không.

Theo số liệu mới nhất, giá sản xuất tại Mỹ trong tháng 4 ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong vòng 4 năm, do chi phí hàng hóa và dịch vụ leo thang kể từ khi chiến tranh bùng phát.

Về phía Nhà Trắng, chính quyền tổng thống Trump khẳng định chiến dịch quân sự nhằm vào Iran là cần thiết cho an ninh quốc gia Mỹ, với lý do cấp bách là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa phản đối nghị quyết cho rằng đây chỉ là hành động mang động cơ chính trị của đảng Dân chủ nhằm làm suy yếu nước Mỹ và tạo lợi thế trong cuộc đối đầu với ông Trump.