FBI cảnh báo xu hướng tội phạm mạng mới ở Đông Nam Á

Tại buổi họp báo trực tuyến từ Trung tâm Truyền thông Châu Á - Thái Bình Dương (Asia Pacific Media Hub), ông Scott Schelble, Phó Trợ lý Giám đốc Ban Hoạt động Quốc tế của FBI, phân tích kết quả chuyến công du quan trọng tới Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Chuyến đi này được cho là đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực của Mỹ nhằm đối phó với các mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia.

Ông Schelble cho biết đã trực tiếp đánh giá quy mô các “trung tâm lừa đảo” hoạt động công nghiệp và thảo luận về các biện pháp tăng cường phối hợp với lực lượng sở tại. FBI cùng Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định quyết tâm dẫn đầu cuộc chiến toàn cầu chống các mạng lưới này.

Việc cử đặc vụ tham gia các lực lượng đặc nhiệm chung cho thấy sự chuyển từ ngoại giao sang hợp tác tác chiến, cho phép chia sẻ tình báo thời gian thực và triệt phá hạ tầng tài chính của mô hình tội phạm “kỹ nghệ hóa” đang ngày càng đáng báo động.

Xu hướng tội phạm mới

Theo quan chức FBI, bức tranh tội phạm mạng tại Đông Nam Á hiện nay không còn là những nhóm nhỏ lẻ mà đã tiến hóa thành các thực thể tinh vi, có nguồn lực khổng lồ. FBI xác định tác nhân chính đứng sau là các tập đoàn tội phạm có tổ chức. Theo dữ liệu từ Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (IC3), năm 2025 ghi nhận hơn 80.000 khiếu nại với thiệt hại vượt quá 2,9 tỷ USD. Những con số này minh chứng cho một doanh nghiệp tội phạm toàn cầu đang khai thác triệt để công nghệ và các "khoảng trống kiểm soát".

Ông Schelble đánh giá đây không đơn thuần là tội phạm mạng mà là "tội phạm có tổ chức đa quốc gia" ở mức độ nguy hiểm nhất. Ông phân tích: "Đây không còn chỉ là tội phạm mạng. Đó là tội phạm có tổ chức. Nó bao gồm buôn người, rửa tiền và tham nhũng, tất cả quyện vào làm một”.

Điển hình là mô hình "pig butchering" (lừa đảo tình cảm kết hợp đầu tư). Hệ lụy của nó không chỉ là những khoản tiền tích cóp cả đời của nạn nhân bị tước đoạt, mà còn là thảm kịch nhân văn khi những kẻ thực hiện hành vi lừa đảo thường chính là nạn nhân của nạn buôn người, bị cưỡng bức lao động trong các trung tâm này. Tính chất "không biên giới" đòi hỏi một phản ứng hợp tác quốc tế có quy mô tương đương.

Hợp tác xuyên biên giới

Ông Schelble cũng cho biết chiến lược cốt lõi của FBI là xây dựng một môi trường "không thuận lợi" (inhospitable) cho tội phạm bằng cách xóa bỏ những kẽ hở pháp lý. Ông Schelble nhận định: "Tình trạng này là một vấn đề khu vực mà không quốc gia nào có thể đơn phương chống lại... Đó là lý do tại sao quan hệ đối tác là chìa khóa". Tội phạm hiện đang lợi dụng sự khác biệt về luật pháp giữa các quốc gia và sự vắng bóng của các biện pháp kiểm soát hành chính để hoạt động.

Quan chức FBI cho biết đã thiết lập quan hệ tác chiến sâu rộng với Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan, thảo luận với Cảnh sát Quốc gia Campuchia và Bộ Công an Việt Nam. Ông khẳng định: "Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo rằng bất kỳ khu vực nào cũng trở thành một nơi không thuận lợi cho các trung tâm lừa đảo này hoạt động”.

Phương Anh