Độc đáo tục cuối năm 'đánh một trận' để dẹp hết ân oán ở Peru

Đấm, đá đối phương giữa tiếng reo hò của đám đông rồi ôm nhau khi mọi chuyện kết thúc. Cảnh tượng tưởng như mâu thuẫn này là một phần của Takanakuy, truyền thống được duy trì tại thị trấn Santo Tomás ở vùng Andes của Peru.

Theo VICE, mục tiêu của phong tục Takanakuy là để mọi người gác lại những khúc mắc cũ, bước sang năm mới với một khởi đầu mới.

Theo CNN, vào sáng Giáng sinh, sau vài ngày uống rượu và nhảy múa trong những bộ trang phục kết hợp giữa đồ cưỡi ngựa truyền thống vùng Andes và các họa tiết kỳ ảo, người dân Santo Tomás tập trung tại đấu trường bò tót địa phương để tham gia Takanakuy.

Từ tranh chấp tài sản, chuyện tình cảm, mất cừu cho đến một cốc bia bị làm đổ, những vấn đề lớn nhỏ trong cuộc sống đều có thể trở thành lý do để người dân bước vào sàn đấu.

Tuy nhiên, không phải ai cũng tham gia vì mâu thuẫn. Nhiều người chỉ muốn thử sức hoặc góp mặt sau khi đã uống rượu. Với những trường hợp muốn giải quyết một vấn đề cụ thể, hai bên nhìn chung chấp nhận kết quả, dù đôi khi vẫn có những màn “tái đấu” không chính thức.

Mỗi cuộc đối đầu tại Takanakuy bắt đầu và kết thúc bằng một cái ôm. Những người tham gia ghép thành từng cặp. Họ được phép đá, tát và đấm nhưng không được cắn, kéo tóc, ghì giữ hay tiếp tục ra đòn khi đối phương đã ngã xuống. Các trọng tài có mặt để kiểm soát tình hình và can thiệp khi cần thiết, cả trong khu vực thi đấu lẫn giữa đám đông.

Trong ngày Takanakuy, địa vị xã hội tạm thời được gạt sang một bên. Ông chủ có thể đối đầu với nhân viên, người phục vụ với thương nhân, chị em trong gia đình cũng có thể đối đầu với nhau. Mọi người ở nhiều độ tuổi, từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi, không phân biệt giới tính đều có thể tham gia. Phụ nữ bắt đầu góp mặt trong những năm gần đây. Dù không phải ai cũng đồng tình, điều này đã trở nên khá phổ biến.

Một nguyên tắc quan trọng khác của Takanakuy là không có người chiến thắng. Trong vòng đấu, mọi người có thể giải tỏa cảm xúc nhưng không phân định ai đúng, ai sai như tại một phiên tòa. Mỗi người có thể tự nhìn nhận cuộc đối đầu theo cách riêng, đó có thể là một chiến thắng, sự giải tỏa hoặc đơn giản là cách đáp lại chuyện cũ.

Nguồn gốc của Takanakuy đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Một số ý kiến cho rằng lễ hội bắt nguồn từ các nghi lễ truyền thống của người bản địa, trong khi những ý kiến khác cho rằng hoạt động này xuất hiện từ thế kỷ XVI khi người Tây Ban Nha đặt chân đến Peru.

Một hoạt động có nét tương đồng với Takanakuy là Tinku ở vùng cao Bolivia. Trong tiếng Quechua, “Tinku” có nghĩa là “cuộc gặp gỡ”. Theo Reuters, vào tháng 5 hằng năm, hàng trăm người tập trung tại thị trấn San Pedro de Macha (Bolivia) để hòa vào nghi lễ kết hợp âm nhạc, nhảy múa và những màn đối đầu trực tiếp.

Tinku được xem là dịp để giải quyết những khúc mắc, tránh để mâu thuẫn kéo dài. Người tham dự thường mặc trang phục rực rỡ và đội mũ da được trang trí bằng lông vũ. Nghi lễ được lưu truyền qua nhiều thế hệ và trở thành một phần văn hóa tại địa phương.