Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương về dự thảo Nghị định phân cấp, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực đất đai theo mô hình chính quyền hai cấp (tỉnh và xã/phường), nhằm phù hợp quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính và cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Một trong những đề xuất nổi bật là giao UBND cấp xã thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu (sổ đỏ) - công việc hiện nay do UBND cấp huyện đảm nhiệm. Việc này được kỳ vọng sẽ giúp người dân, đặc biệt ở vùng nông thôn thuận lợi hơn trong hoàn thiện thủ tục đất đai, đồng thời giảm tải cho cấp huyện.

gcnqsdd.jpg
Ảnh minh họa. Ảnh: Sơn Tùng

Dự thảo cũng quy định rút ngắn quy trình giải quyết thủ tục khi chuyển một số thẩm quyền từ cấp huyện về cấp xã, như: Giao đất ở cho cá nhân, cấp giấy chứng nhận lần đầu, một số bước đăng ký đất đai… Qua đó, thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm và tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Đáng chú ý, UBND cấp xã được đề xuất không cần xác nhận thêm điều kiện như sự phù hợp quy hoạch, tình trạng tranh chấp hay thời gian sử dụng đất ổn định trong một số thủ tục cấp giấy chứng nhận. Đây là những nội dung mà cấp xã đã thực hiện và được pháp luật công nhận.

Bộ cũng đề xuất làm rõ thẩm quyền của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn cấp xã trong quản lý đất đai - chuyển giao một số nhiệm vụ vốn do cấp huyện đảm nhiệm. Tuy nhiên, với các loại đất đặc thù như ao, hồ, đầm trải dài trên nhiều xã, thì việc quản lý vẫn thuộc UBND cấp tỉnh (theo Điều 188).

Đồng tình với định hướng này, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh mới đây cũng kiến nghị sớm có quy định chính thức về phân công, phân cấp nhiệm vụ sau khi sắp xếp đơn vị hành chính để tránh tình trạng "khoảng trống pháp lý" hoặc chồng chéo trong xử lý hồ sơ đất đai. Sở này đề xuất chuyển giao nhiệm vụ cấp sổ đỏ lần đầu và giao đất cho cá nhân về cấp xã, trong khi các nội dung chuyên môn sâu như quy hoạch, dữ liệu đất đai, thanh tra... vẫn do cấp tỉnh đảm nhận, nhằm bảo đảm tính thống nhất.

Các chuyên gia cho rằng, giao thẩm quyền cho cấp xã là bước đi đúng đắn để nâng cao vai trò chính quyền cơ sở, phát huy nguyên tắc "tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm". Việc này sẽ giúp rút ngắn quy trình, giảm chi phí thời gian cho người dân, tăng hiệu quả quản lý đất đai ngay tại cơ sở.

Theo Luật Đất đai 2024 (Điều 137, 138, 140), các trường hợp hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có giấy tờ hoặc không có giấy tờ, nhưng đủ điều kiện (không vi phạm, không lấn chiếm...) đều được xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc đưa thẩm quyền về cấp xã sẽ giúp quá trình này trở nên gần dân, sát thực tế hơn.

https://hanoimoi.vn/de-xuat-giao-ubnd-cap-xa-cap-so-do-lan-dau-rut-ngan-thu-tuc-dat-dai-701715.html

Bạch Thanh (HNM)