Cuộc chiến pháp lý ExxonMobil và Bộ Tài chính Mỹ

Ngày 20-7-2017, Bộ Tài chính Mỹ đã ra thông báo phạt Tập đoàn Dầu khí ExxonMobil 2 triệu USD vì vi phạm các biện pháp chế tài mà nước này áp dụng đối với Nga, vào thời điểm tháng 5-2014.

Cụ thể, theo Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) của Bộ Tài chính Mỹ, từ ngày 14 đến 23-5-2014, những người đứng đầu các công ty con của Exxon Mobil đã ký kết 8 văn bản với Chủ tịch Tập đoàn Dầu mỏ Rosneft - ông Igor Sechin. Vào thời điểm này, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông Igor Sechin, nhằm gây sức ép với Nga liên quan đến vấn đề Ukraine, được gần 1 tháng. Lệnh trừng phạt cấm mọi công dân Mỹ hoặc người đang sống tại Mỹ tiến hành giao dịch với những người trong “danh sách đen”, được cho là “trung thành tuyệt đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin” như ông Sechin.

ài giờ sau khi thông báo phạt trên được công bố, ExxonMobil đã đệ trình một khiếu nại pháp lý đối với Bộ Tài chính Mỹ. Trong khiếu nại dài 21 trang, ExxonMobil gọi những cáo buộc của Bộ Tài chính Mỹ là “tùy tiện, không hợp lý, trái luật”.

ExxonMobil không phủ nhận họ đã ký kết các hợp đồng kinh doanh với ông Sechin, nhưng khẳng định các hướng dẫn của chính quyền Tổng thống Barack Obama vào thời điểm đó cho phép thực hiện các giao dịch trên. Tập đoàn dầu khí lớn nhất thế giới về giá trị thị trường cũng lập luận rằng, họ đã đạt được thỏa thuận với ông Sechin - Chủ tịch Rosneft, người đại diện cho Rosneft, chứ không phải với tư cách cá nhân ông.

Người phát ngôn của ExxonMobil - ông Alan Jeffers cũng cáo buộc OFAC “đang cố gắng thực thi lại cách giải thích mới về một trật tự hành pháp không phù hợp với các hướng dẫn trước của họ”. Theo ExxonMobil, các quan chức của Bộ Tài chính Mỹ và OFAC vào thời điểm đó đã nhắc đi nhắc lại rằng, các biện pháp trừng phạt ông Sechin chỉ áp dụng cho các công việc cá nhân của ông này, chứ không phải cho các công ty do ông Sechin quản lý, hay đại diện.

Đáng chú ý, ExxonMobil còn trích dẫn ý kiến của đại diện Bộ Tài chính Mỹ vào tháng 5-2014 rằng: “Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí BP Bob Dudley - một công dân Mỹ - vẫn được phép tham gia các cuộc họp hội đồng quản trị của Rosneft, chừng nào chúng có liên quan đến hoạt động của Rosneft, nhưng không được phép có các giao dịch cá nhân với ông Sechin”.

Như vậy, có thể thấy, bất đồng chủ yếu trong các lập luận của OFAC và ExxonMobil là phạm vi của các biện pháp trừng phạt. Mức phạt 2 triệu USD cũng không phải là một con số lớn với ExxonMobil, ước tính chỉ bằng 10% doanh thu 1 ngày của “người khổng lồ” dầu khí này. Nhưng vụ việc này đang cực kỳ gây chú ý bởi nó có thể làm phức tạp các giao dịch tương lai của ExxonMobil với Rosneft - một trong những công ty năng lượng lớn nhất thế giới, cũng như ảnh hưởng đến uy tín của Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson - người là Tổng giám đốc ExxonMobil thời đó.

Hiện truyền thông Mỹ đang “đào bới” các phát ngôn của ông Tillerson liên quan đến lệnh trừng phạt Nga của Washington. Theo AP, vào thời điểm tháng 5-2014, ông Tillerson đã nói: “Không có gì ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của chúng tôi cho tới thời điểm này, cũng như không có bất kỳ tác động rõ rệt nào đến mối quan hệ của ExxonMobil và Rosneft”.