Chuyên gia: Không phải mọi hóa đơn điện đều giảm 2%

Từ 1/11, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống 2.159,9 đồng/kWh. Theo chuyên gia kinh tế, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, giá bán lẻ điện bình quân là cơ sở để xây dựng biểu giá cụ thể đối với các nhóm khách hàng. Việc giá điện bình quân giảm sẽ giúp người dân và doanh nghiệp giảm một phần chi phí với điều kiện sản lượng điện tiêu thụ không thay đổi.

Tuy nhiên, ông Lạng cũng cho rằng, chi phí giảm sẽ không đồng đều giữa mọi hóa đơn. Chẳng hạn, một hộ gia đình đang trả 500.000 đồng tiền điện mỗi tháng có thể tiết kiệm khoảng 10.000 đồng. Với những hộ có mức tiêu thụ lớn hoặc doanh nghiệp sử dụng nhiều điện, khoản tiết kiệm có thể cao hơn.

Ngoài ra, mức giảm thực tế còn phụ thuộc vào thói quen sử dụng điện. “Nếu người dân, doanh nghiệp lại tăng thời gian vận hành các thiết bị điện do tâm lý “giá điện đã giảm” thì tổng hóa đơn chưa chắc đã giảm tương ứng”, ông Lạng khuyến cáo.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, việc giảm giá điện 2% sẽ giúp doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để tiết giảm giá thành sản xuất, qua đó tạo dư địa điều chỉnh giá bán sản phẩm. Tác động này sẽ đặc biệt rõ nét ở những ngành sử dụng nhiều điện như thép, xi măng, dệt may...

Theo tính toán, giá thành ngành thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng giảm 0,3% và dệt may giảm khoảng 0,23%. Đây là yếu tố quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí nguyên liệu, nhân công và vận chuyển còn nhiều áp lực.

Với người tiêu dùng, khoản tiết kiệm từ việc giảm giá điện góp phần giảm bớt chi phí sinh hoạt, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và chi tiêu dịp cuối năm thường tăng cao. Nếu sử dụng bình quân 400 kWh điện mỗi tháng, một hộ gia đình có thể giảm gần 20.000 đồng tiền điện.

Tuy nhiên, ông Thỏa phân tích: Mức giảm 2% được áp dụng với đối với giá bán lẻ điện bình quân nên không đồng nghĩa với việc hóa đơn điện của mọi khách hàng đều giảm đúng 2%. Số tiền cần thanh toán còn phụ thuộc vào nhóm khách hàng, biểu giá điện áp dụng và sản lượng tiêu thụ thực tế.

Đặc biệt, mức 2.159,9 đồng/kWh là giá bán lẻ điện bình quân, không phải giá cố định để người dân lấy toàn bộ sản lượng điện sử dụng nhân trực tiếp. Giá điện sinh hoạt được tính theo các bậc thang, trong khi các khách hàng sản xuất kinh doanh và các nhóm sử dụng điện khác có biểu giá riêng.

“Do đó để tính chính xác số tiền tiết kiệm, người dân cần đối chiếu lượng điện tiêu thụ, đơn giá từng bậc và phần thuế trên hóa đơn. Với những kỳ thanh toán đi qua kỳ điều chỉnh giá, việc kiểm tra ghi chỉ số và các phân bổ đơn giá cũng rất cần thiết”, ông Thỏa nói.

Với doanh nghiệp, theo ông Thỏa, tác động đến giá hàng hóa không tự động xuất hiện mà còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có chủ động tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất hay không. “Doanh nghiệp không nên chỉ trông chờ vào việc Nhà nước giảm giá đầu vào mà cần chủ động rà soát hoạt động, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Khi đó, lợi ích từ chính sách mới có thể được phát huy tốt hơn”, ông nói.

Doanh nghiệp mừng trước tin giá điện giảm

Theo ông Vũ Huy Hà - Tổng Giám đốc Công ty Thăng Long, doanh nghiệp chuyên chế biến thực phẩm - đơn vị sử dụng điện 3 pha, với chi phí tiền điện bình quân mỗi tháng khoảng 400-500 triệu đồng. Trước tin giá điện bình quân giảm 2%, doanh nghiệp sẽ lên kế hoạch sản xuất, cố gắng duy trì sử dụng tiết kiệm để giảm được từ 8 - 10 triệu đồng/tháng.

Theo ông Hà, việc giảm giá điện giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện cân đối chi phí đầu vào, dù mức giảm không quá lớn so với tổng chi phí sản xuất.

“Mỗi đơn hàng đều phải tính toán nhiều khoản chi, từ nguyên liệu, tiền công thợ, chi phí sản xuất đến đóng gói và vận chuyển. Trong bối cảnh đó, việc giảm giá điện giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện cân đối chi phí. Dù khoản tiết kiệm từ mỗi sản phẩm có thể không lớn, nhưng nếu duy trì được sản lượng và đơn hàng ổn định, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực phục vụ sản xuất. Về lâu dài, điều đó có thể góp phần hạn chế áp lực tăng giá nguyên liệu và dịch vụ, dù việc điều chỉnh giá bán còn phụ thuộc vào thị trường và thỏa thuận giữa các bên”, ông Hà nói.

Trong khi đó, theo đại diện Công ty TNHH Thép Vina Kyoei, tuy có thể cùng được hưởng lợi từ việc giá điện giảm nhưng giữa các doanh nghiệp cũng không giống nhau vì còn phụ thuộc vào công nghệ sản xuất, quy mô tiêu thụ điện, cấp điện áp và tỷ trọng chi phí điện trong tổng chi phí.

Chẳng hạn, doanh nghiệp sử dụng lò điện hồ quang để luyện thép có cơ cấu tiêu thụ điện khác với doanh nghiệp chủ yếu thực hiện công đoạn cán thép từ phôi mua ngoài. Những đơn vị sử dụng nhiều điện cho các công đoạn luyện thép, nung phôi, cán thép và vận hành dây chuyền sẽ có cơ hội tiết giảm chi phí rõ hơn.

“Điều quan trọng và mang lại lợi ích lớn hơn là chi phí điện giảm giúp doanh nghiệp có thêm dư địa kiểm soát giá thành sản phẩm, nhất là khi giá nguyên liệu đầu vào biến động. Điều này giúp doanh nghiệp tăng sức cạnh tranh với sản phẩm thép nhập khẩu và mở rộng thị trường

Còn nếu giữ nguyên giá bán, phần chi phí tiết kiệm được có thể đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận”, vị đại diện nói.

Ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN khẳng định các chính sách hỗ trợ tiền điện đối với hộ nghèo và hộ chính sách xã hội tiếp tục được duy trì.

Cụ thể, theo Quyết định số 14/2025 của Thủ tướng Chính phủ về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện, hộ nghèo được hỗ trợ tiền điện hằng tháng tương đương lượng điện sử dụng 30 kWh/hộ/tháng, tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1 hiện hành. Đối với hộ chính sách xã hội có lượng điện sử dụng dưới 50 kWh/tháng, mức hỗ trợ hằng tháng cũng tương đương tiền điện của 30 kWh, tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 1.