Chứng khoán tháng 11 đối mặt nhiều thách thức, dòng tiền tìm cơ hội ở đâu?

VN-Index mất hơn 32 điểm trong tuần cuối tháng 10, thanh khoản trên hai sàn cùng suy giảm.

Thông tư mới, kỳ vọng từ nâng hạng thị trường

Thị trường chứng khoán vừa trải qua tuần giao dịch tiêu cực khi áp lực bán gia tăng, trong khi lực cầu suy yếu. Tâm lý thận trọng bao trùm thị trường trong bối cảnh dòng tiền thiếu sự đồng thuận và nhà đầu tư nước ngoài chưa chấm dứt xu hướng bán ròng.

Thống kê trên sàn HoSE cho thấy, tuần qua, VN-Index có 4 phiên giảm và 1 phiên tăng. Kết thúc tuần, chỉ số giảm 32,53 điểm, tương đương 1,83%, xuống 1.741,62 điểm.

Khối lượng giao dịch bình quân đạt hơn 645 triệu cổ phiếu/phiên, giảm 9,38% so với tuần trước. Trên sàn HNX, HNX-Index có 3 phiên giảm và 2 phiên tăng, kết tuần ở 252,74 điểm, giảm 3,79 điểm, tương đương 1,48%. Thanh khoản bình quân đạt gần 42,7 triệu đơn vị/phiên, giảm 29,9%.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang thận trọng hơn, không còn lan tỏa trên diện rộng mà tập trung vào một số nhóm cổ phiếu có câu chuyện riêng hoặc nền tảng cơ bản tích cực.

Về xu hướng ngắn hạn, Công ty Chứng khoán CSI kỳ vọng VN-Index sẽ lấp lại khoảng trống tăng giá quanh vùng 1.740 điểm. Đơn vị này khuyến nghị nhà đầu tư chỉ nên mua thăm dò khi chỉ số kiểm định vùng hỗ trợ 1.738-1.740 điểm.

Ở góc nhìn tích cực hơn, Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) cho rằng xu hướng tăng ngắn hạn chưa bị phá vỡ. Nhịp giảm hiện tại có thể chỉ là giai đoạn tái tích lũy trước khi thị trường đủ động lực vượt các ngưỡng kháng cự.

Trong bối cảnh dòng tiền phân hóa, nhóm ngân hàng tiếp tục được đánh giá là một trong những trụ đỡ quan trọng. Các mã TCB, HDB, VPB, CTG và TPB được một số chuyên gia đưa vào danh sách cổ phiếu đáng chú ý trong tháng 11. Bên cạnh đó, nhóm xây dựng, hạ tầng và doanh nghiệp có triển vọng phục hồi cũng có thể thu hút dòng tiền.

Một chính sách đáng chú ý trong tháng 11 là Thông tư 145/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 30/9/2026, có hiệu lực từ ngày 16/11/2026, thay thế Thông tư 119/2020/TT-BTC về hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán.

Theo quy định mới, hoạt động vay và cho vay chứng khoán được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận hoặc khớp lệnh giữa bên vay và bên cho vay. Bên vay phải có tài sản bảo đảm bằng tiền hoặc chứng khoán đáp ứng tiêu chí theo quy chế nghiệp vụ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, với giá trị tối thiểu bằng 110% khoản vay.

Lãi suất cho vay do các bên thỏa thuận. Khoản vay được hoàn trả bằng chứng khoán đã vay hoặc bằng tiền nếu được bên cho vay chấp thuận. Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý và vận hành hoạt động này.

Tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026, tổ chức ngày 30/10, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đánh giá việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp ngày 21/9 là dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội tiếp cận rộng hơn với các nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế.

Tuy nhiên, nâng hạng không phải đích đến cuối cùng mà là khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới. Khả năng thu hút vốn còn phụ thuộc vào chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và môi trường đầu tư.

Theo bà Phương, cơ quan quản lý đang tập trung 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện khung pháp lý; hiện đại hóa hạ tầng giao dịch, thanh toán, bù trừ và triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP); nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường; phát triển nhà đầu tư chuyên nghiệp; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đề nghị các bộ, ngành phối hợp rà soát quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp, nhất là những ngành, lĩnh vực có điều kiện, nhằm tạo thuận lợi cho nhà đầu tư quốc tế. Việc nghiên cứu phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cũng được đặt ra để hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh, chất lượng quản trị và minh bạch thông tin, đồng thời tăng khả năng thích ứng trước biến động địa chính trị, giá năng lượng và lãi suất quốc tế.

Chất lượng thị trường quyết định sức hút dòng vốn ngoại

Đánh giá triển vọng huy động vốn, ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội tăng trưởng mạnh trong 5-10 năm tới nhờ những thay đổi trong trật tự kinh tế toàn cầu, lợi thế nhân khẩu học và định hướng đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng.

“Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển các định chế đầu tư dài hạn, đặc biệt là quỹ hưu trí tự nguyện và thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Quy mô tài sản của các quỹ hưu trí tự nguyện hiện còn nhỏ so với nhiều quốc gia trong khu vực, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng với nhu cầu vốn của nền kinh tế.

Đây là những kênh có thể bổ sung nguồn vốn dài hạn, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng và tạo thêm lựa chọn đầu tư cho người dân.

Đối với dòng vốn quốc tế, Việt Nam có lợi thế từ nền tảng kinh tế vĩ mô, nguồn ngoại tệ từ xuất khẩu và đầu tư trực tiếp nước ngoài. Việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia cũng giúp mở rộng khả năng tiếp cận vốn quốc tế, đồng thời giảm chi phí huy động vốn”, ông Quang cho biết.

Ông Quang đánh giá thành quả tăng trưởng dài hạn của chứng khoán Việt Nam chưa được nhìn nhận tương xứng. Trong khoảng 10 năm qua, thị trường có diễn biến vượt trội so với nhiều quốc gia trong khu vực. Việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là bước tiến quan trọng, tạo thêm cơ hội thu hút dòng vốn ngoại.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng xếp hạng tín nhiệm quốc gia là thước đo quan trọng để nhà đầu tư nước ngoài đánh giá và quyết định đầu tư vào một nền kinh tế.

Theo ông, khi Việt Nam cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, doanh nghiệp trong nước cũng có thêm cơ hội nâng cao xếp hạng, qua đó thuận lợi hơn trong tiếp cận nguồn vốn quốc tế. Xếp hạng tín nhiệm càng cao, chi phí huy động vốn càng thấp, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn vốn trên thị trường quốc tế.

“Nhìn chung, chứng khoán tháng 11 vẫn đối mặt áp lực điều chỉnh khi thanh khoản suy yếu, dòng tiền phân hóa và giao dịch của khối ngoại chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Trong ngắn hạn, nhà đầu tư cần thận trọng, ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tài chính và triển vọng kinh doanh tích cực.

Về dài hạn, tiến trình nâng hạng, hoàn thiện hạ tầng thị trường, cải thiện chất lượng doanh nghiệp và mở rộng các kênh huy động vốn sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định sức hấp dẫn của chứng khoán Việt Nam”, ông Minh nói.