Chủ động điều chỉnh phương pháp dạy - học

Để thích ứng với thay đổi này, tại các nhà trường trên địa bàn Hà Nội, giáo viên và học sinh đang chủ động điều chỉnh phương pháp dạy - học, tập trung học chắc kiến thức nền tảng, rèn kỹ năng vận dụng nhằm đạt kết quả cao nhất.

Ổn định cấu trúc, đề cao năng lực vận dụng

Năm 2026 là năm thứ hai tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mỗi thí sinh dự thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc là toán và ngữ văn, cùng 2 môn lựa chọn trong số các môn học lớp 12.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 sẽ không có đề thi minh họa. Giáo viên và học sinh được khuyến nghị tham khảo đề minh họa và đề thi chính thức của kỳ thi năm 2025 làm căn cứ trong quá trình giảng dạy, ôn tập. Bộ khẳng định, việc không ban hành đề minh họa không đồng nghĩa với việc thay đổi định hướng xây dựng đề thi.

Cụ thể, đề thi năm 2026 tiếp tục được xây dựng bám sát nội dung Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm tính khoa học, khả năng phân hóa và phù hợp với mục tiêu đánh giá năng lực người học. Cấu trúc, định dạng đề thi và tỷ lệ các mức độ tư duy được giữ ổn định như kỳ thi năm 2025, với tỷ lệ 4:3:3, tương ứng với các mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng.

Trong 17 môn thi, môn ngữ văn tiếp tục thi theo hình thức tự luận; các môn còn lại thi trắc nghiệm với nhiều dạng câu hỏi như lựa chọn phương án đúng, đúng - sai và trả lời ngắn. Định hướng này cho thấy, đề thi không đi theo lối đánh đố hay học thuộc lòng, mà chú trọng khả năng đọc hiểu, phân tích và vận dụng kiến thức vào các tình huống thực tế.

Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12-6, sớm hơn khoảng hai tuần so với các năm trước. Kết quả thi tiếp tục được sử dụng để xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông và làm căn cứ tuyển sinh giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng lưu ý, đây là kỳ thi được tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018; thí sinh tự do học theo chương trình cũ khi đăng ký dự thi cần thực hiện theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Theo các chuyên gia, việc không ban hành đề thi minh họa là phù hợp với tinh thần của chương trình mới - chương trình mở, đề cao năng lực cá nhân, hạn chế học tủ, luyện đề máy móc. Khi đề thi hướng tới đánh giá khả năng vận dụng, học sinh cần học chắc kiến thức cốt lõi, hiểu bản chất vấn đề và biết liên hệ với thực tiễn, thay vì chỉ ghi nhớ đáp án.

Chủ động thích ứng

Trước những điều chỉnh của kỳ thi, các trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội đã chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và ôn tập cho học sinh lớp 12 theo hướng “vừa học, vừa ôn”, bảo đảm tiến độ chương trình nhưng không tạo áp lực quá lớn.

Tại Trường Trung học phổ thông Phan Đình Phùng, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã triển khai kế hoạch giảng dạy và ôn tập cho học sinh lớp 12. Thầy giáo Lê Ngọc Hoa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, kế hoạch được rà soát, điều chỉnh theo từng chặng; đồng thời tổ chức các đợt khảo sát đánh giá chất lượng để kịp thời nắm bắt mức độ đáp ứng yêu cầu của học sinh và có phương án hỗ trợ phù hợp. Ban Giám hiệu chỉ đạo giáo viên các bộ môn bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, chú trọng nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, giúp học sinh nắm vững kiến thức nền tảng, đồng thời rèn kỹ năng làm bài và phương pháp học tập hiệu quả.

Tại Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân, công tác ôn tập được triển khai theo hướng quan tâm, hỗ trợ từng nhóm đối tượng học sinh. Giáo viên chủ động phân loại, bổ sung kiến thức cho học sinh còn hạn chế, đồng thời tăng cường luyện tập các dạng câu hỏi vận dụng cho nhóm học sinh khá, giỏi. Trong bối cảnh không có đề thi minh họa, giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác tối đa sách giáo khoa, tài liệu tham khảo và đề thi năm 2025.

Theo nhiều giáo viên, khi đề thi theo hướng mở, cách dạy và cách học cũng cần thay đổi. Cô Trịnh Thu Tuyết (giáo viên môn ngữ văn, Hệ thống giáo dục HOCMAI) cho rằng, giáo viên nên tránh ôn tập theo lối “giải đề mẫu”; thay vào đó là đa dạng hóa hình thức kiểm tra, tạo điều kiện để học sinh rèn luyện tư duy, tổng hợp kiến thức và bày tỏ quan điểm cá nhân.

Còn bà Trần Thị Thùy, phụ huynh học sinh Trường Trung học phổ thông Tiến Thịnh cho biết, khi Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin không ban hành đề thi minh họa, gia đình cũng có những băn khoăn nhất định. Tuy nhiên, thay vì lo lắng quá mức hay tạo áp lực về điểm số, gia đình xác định điều quan trọng nhất là đồng hành cùng con. “Chúng tôi cùng con bàn bạc, xây dựng kế hoạch học tập phù hợp với năng lực, nhắc con học đều, học chắc từng môn và giữ tâm lý ổn định. Khi con yên tâm, chủ động học tập thì sẽ thích ứng được”, bà Thùy chia sẻ.

Nhằm hỗ trợ học sinh chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội dự kiến tổ chức kiểm tra khảo sát chất lượng đối với toàn bộ học sinh lớp 12 vào tháng 3-2026. Năm học 2025-2026, Hà Nội có hơn 100.000 học sinh lớp 12.