Cháy ở chung cư: Khi chuông không kêu, loa bị rút phích

Khi vụ cháy xảy ra tại căn hộ trên tầng 11 tòa A2 chung cư Era Town (phường Phú Mỹ, quận 7, TP.HCM) vào đêm 28/4, theo phản ánh của người dân, chuông báo cháy không kêu và cư dân cũng không nghe thấy thông báo của ban quản lý qua hệ thống loa.

Sự việc một lần nữa đặt ra dấu hỏi về khả năng hoạt động của các thiết bị PCCC. Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên và chắc chắn cũng không phải lần cuối cùng xảy ra những tình huống như vậy.

Thực tế, trong quá trình tập huấn, diễn tập, chuông báo cháy vẫn kêu bình thường đến lúc xảy ra cháy thật, chuông báo cháy "câm lặng". Đáng chú ý, tại nhiều chung cư, dù cư dân góp tiền lắp đặt loa tại tất cả tầng nhưng khi xảy ra hỏa hoạn, hệ thống này cũng "câm lặng" nốt.

Lửa bốc cháy tại căn hộ tầng 11, tòa A2 chung cư Era Town. Ảnh: Cư dân Era Town

Mới đây nhất, ngày 21/4, một căn hộ trên tầng 16 tòa HH1A thuộc tổ hợp chung cư HH Linh Đàm (quận Hoàng Mai, Hà Nội) bị cháy cục nóng điều hòa. Vào thời điểm xảy ra vụ cháy, chuông báo cháy của căn hộ này không kêu và ban quản lý cũng không hề có thông báo nào qua loa.

Theo ông Nguyễn Đỗ Hải, Trưởng ban đại diện tòa HH1A, đây là vụ cháy nhỏ, xảy ra ở ban công và sau đó dập được luôn. Khi vụ cháy xảy ra, khói bay ra ngoài, đầu báo nhiệt lắp trong phòng không ghi nhận được nên chuông báo cháy không kêu. Nghe thấy tiếng hô hét cháy, người dân mới chạy ra bấm chuông.

Về việc hệ thống loa của tòa nhà "câm lặng" khi xảy ra vụ cháy, ông Nguyễn Đỗ Hải cho biết, qua làm việc với ban quản lý thì hệ thống loa không có vấn đề gì. Tuy nhiên, trước đó 1-2 ngày, nhân viên điện lực đến đây thu tiền điện, máy tính hết pin nên người này đã rút phích cắm hệ thống loa của tòa nhà ra để cắm sạc.

"Bảo vệ mới tuyển không để ý, khi thao tác do cuống nên không làm gì được. Hai bảo vệ trực ca hôm đó đã bị ban quản lý đuổi việc", Trưởng ban đại diện tòa HH1A thông tin.

Nhiều cư dân tòa HH1A tỏ ra bức xúc với chuyện này bởi hệ thống loa được cư dân đầu tư cả trăm triệu đồng nhưng cuối cùng lại để làm cảnh.

"Mất tiền lắp loa chủ yếu để nếu không may có cháy thì còn biết cụ thể cháy ở đâu. Đằng này loa chỉ dùng để thông báo cháy giả, nộp tiền điện, tiền xe, đến khi cháy thật thì bị rút. Lỗi cơ bản ở đây của bảo vệ rất nặng, đã không tuân thủ quy chế khai thác, vận hành loa đúng quy ước đã được đính kèm văn bản.

Đây cũng là bài học cho các tòa khác khi giao ca. Trong biên bản giao ca phải bàn giao tình trạng loa điều hướng PCCC", một cư dân nói thẳng.

Trước đó, cũng tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm, vào ngày17/9/2018 xảy ra vụ cháy tại căn hộ tầng 24 tòa HH4B.

Biên bản làm việc có chữ ký và đóng dấu của lãnh đạo Chi nhánh dịch vụ nhà ở Linh Đàm (Doanh nghiệp tư nhân xây dựng số 1 tỉnh Điện Biên) với người đại diện căn hộ ghi rõ, người thuê căn hộ này đặt xoong thịt 0,3kg lên bếp gas để kho, sau đó đóng cửa đi đá bóng mà quên không tắt bếp.

Khoảng 20 phút sau, cư dân tầng 24 thấy mùi khét đã thông báo cho bảo vệ qua nút ấn báo cháy. Lực lượng bảo vệ lên phá cửa tắt bếp gas, cùng cư dân mở cửa cho khói thoát ra ngoài, không cần dùng bất kể phương tiện PCCC nào để chữa cháy.

Tuy nhiên, trên trang cộng đồng, nhiều cư dân tỏ ra bức xúc bởi hệ thống báo cháy trong căn hộ không hoạt động mặc dù nhiệt độ lên rất cao và khói nghi ngút. Hệ thống báo khói tại sảnh cũng không hoạt động dù khi mới mở cửa ra khói xộc kín hành lang, cư dân phải ấn chuông báo cháy.

Được biết, từ ngày 22-28/2/2019, các lực lượng chức năng Công an TP Hà Nội đã tổ chức kiểm tra công tác PCCC và cứu nạn, cứu hộ 1.545 cơ sở trên địa bàn thì phát hiện 74 cơ sở không đảm bảo các điều kiện an toàn về PCCC và cứu hộ, cứu nạn. Trong danh sách này, không có các chung cư tại Linh Đàm.

Đứng ở góc độ chuyên gia, giải thích về hiện tượng chuông báo cháy không kêu khi xảy ra cháy thật dù ở thời điểm kiểm tra, tập huấn vẫn hoạt động bình thường, PGS.TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó hiệu trưởng trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho hay, có hai tình huống có thể xảy ra:

Thứ nhất, hệ thống báo cháy chất lượng không tốt, thỉnh thoảng báo giả, nên ban quản lý chung cư ngắt đi, khi nào kiểm tra thì họ đóng lại. Khi ấy thì chuông kêu và được xử lý luôn, kết quả là hệ thống báo cháy của chung cư được đánh giá hoạt động tốt.

"Nếu làm chuẩn thì giá thành rất cao. Nhưng niều đơn vị thiết kế lắp đặt, bảo dưỡng chuông khi đấu thầu thường đưa giá thấp xuống để cạnh tranh. Sau khi thắng thầu, họ mua hàng chất lượng kém, chủ yếu là hàng địa phương Trung Quốc làm nhái theo các hãng danh tiếng", PGS.TS Ngô Văn Xiêm nói.

Thứ hai, có thể hệ thống báo cháy bị trục trặc. Theo vị chuyên gia, lẽ ra người trực tiếp quản lý hệ thống báo cháy của chung cư phải có chuyên môn, biết xử lý và phải chịu trách nhiệm.

Nhưng thực tế cho thấy, những người làm bảo vệ tại các chung cư thường là những người nghỉ hưu, không có kỹ năng gì về PCCC, khi xảy ra sự cố họ không biết xử lý thế nào.

"Ban quản lý chung cư phải có người chuyên sâu, thường xuyên nhắc nhở, kiểm tra, giám sát việc vận hành của hệ thống PCCC. Nhưng ban quản lý là của chủ đầu tư, họ chọn ai, như thế nào... đều phải chịu.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước không phải lúc nào cũng kiểm tra thường xuyên được dù họ biết là phải như thế. Kiểm tra là để chỉ ra lỗi và hướng dẫn cách khắc phục, việc ấy rất quan trọng nhưng không có mấy người làm", nguyên Phó hiệu trưởng trường Đại học PCCC cho biết.

Riêng về các thiết bị ngoại vi (như loa), theo PGS.TS Ngô Văn Xiêm, đều có liên quan đến hệ thống PCCC. Các thiết bị này, đôi khi những người không có chuyên môn cho rằng chúng không cần thiết nên ngắt đi, chưa nói chất lượng kém.

Cháy ở chung cư Gold View, cư dân hoảng loạn sơ tán giữa đêm Trong lúc đốt vàng mã, một cư dân ở tầng 20 chung cư Gold View để lửa bén sang bìa carton ở hành lang và ...

Dùng xe thang cứu người thoát khỏi khu vực cháy ở chung cư Vinaconex Ngọn lửa bùng phát từ căn hộ ở tầng 5 tòa B chung cư Vinaconex trên đường Trần Thái Tông (quận Cầu Giấy, Hà Nội) ...