Cảnh báo lừa đảo công nghệ cận Tết

Lợi dụng nhu cầu mua sắm, giao dịch tài chính tăng cao dịp Tết, các đối tượng xấu đã liên tục sử dụng nhiều chiêu trò lừa đảo tinh vi kết hợp công nghệ cao, nhằm chiếm đoạt tài sản và thông tin của khách hàng. Trước tình trạng này, hàng loạt ngân hàng đã phát đi thông báo khẩn.

Theo đó, một số hình thức lừa đảo phổ biến hiện nay gồm: Quảng cáo hàng hiệu với mức giá rẻ bất thường... nhưng không rõ nguồn gốc, giao hàng giả hoặc không giao hàng; yêu cầu khách hàng chuyển tiền đặt cọc giữ hàng Tết rồi cắt liên lạc; giả mạo nhân viên giao hàng để gửi đường link hoặc ứng dụng giả nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, thông tin thẻ; hoặc dụ dỗ tham gia các công việc "việc nhẹ, lương cao" để chiếm đoạt tiền qua các khoản phí giữ chỗ, phí đào tạo.

Mới đây, chị H.T.H (xã Chuyên Mỹ, Hà Nội) nhận được cuộc gọi từ người tự xưng là cán bộ xã, thông báo chị thuộc diện được hỗ trợ Tết 400.000 đồng theo chính sách của Nhà nước.

Người gọi đọc chính xác họ tên, địa chỉ cư trú, khiến chị H tin tưởng và làm theo hướng dẫn "xác nhận thông tin". Chỉ ít phút sau khi cung cấp mã OTP, toàn bộ hơn 18 triệu đồng trong tài khoản của chị bị rút sạch.

Không chỉ người cao tuổi, nhiều lao động trẻ cũng sập bẫy. Chị V.T.T (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết, do cần tiền chi tiêu cuối năm nên tìm dịch vụ vay nhanh trên mạng xã hội. Một fanpage quảng cáo "vay trong 30 phút, không cần thế chấp" khiến chị tin tưởng. Sau khi chuyển 3 triệu đồng phí hồ sơ và bảo hiểm khoản vay, chị bị chặn liên lạc.

Đáng nói, dịp Tết còn ghi nhận nhiều vụ lừa đảo bán vé xe, vé máy bay và tour du lịch giá rẻ. Lợi dụng nhu cầu về quê ăn Tết của sinh viên, công nhân, người lao động và nhu cầu du lịch đầu năm tăng cao, các đối tượng lập website, fanpage giả mạo hãng vận chuyển, công ty du lịch, chào mời vé "giá sốc", tour "siêu khuyến mãi". Sau khi yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, các đối tượng lập tức cắt liên lạc, chiếm đoạt tài sản.

Bên cạnh đó nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ để lì xì cũng bị lợi dụng. Các đối tượng quảng cáo dịch vụ đổi tiền nhanh, giao tận nơi, yêu cầu chuyển tiền trước rồi "bốc hơi". Công an thành phố Hà Nội lưu ý hành vi đổi tiền trái phép còn có thể bị xử phạt từ 20 đến 40 triệu đồng theo quy định pháp luật.

Các chiêu trò quen thuộc như nhận quà Tết, tiền hỗ trợ, trợ cấp xã hội, bảo hiểm xã hội cũng được "nâng cấp" bằng công nghệ cao. Đối tượng gửi tin nhắn, gọi điện, kèm đường link giả mạo yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hoặc tải ứng dụng giả, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

Đồng thời việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, deepfake giọng nói, hình ảnh giúp các đối tượng dễ dàng giả danh cán bộ, nhân viên ngân hàng, thậm chí giả giọng người thân, khiến nhiều nạn nhân mất cảnh giác. Các website giả mạo chỉ khác trang thật vài ký tự tên miền, đi kèm hàng trăm bình luận, đánh giá giả, tạo cảm giác uy tín.

Có thể thấy, những kịch bản lừa đảo đã cũ và khá phổ biến, như: Giả danh công an hoặc cơ quan chức năng yêu cầu người dân "phối hợp điều tra"; giả danh nhân viên ngân hàng để đề nghị "xác minh", "nâng cấp tài khoản"... vẫn khiến nhiều người sập bẫy. Điểm chung của các thủ đoạn này là tạo ra tình huống khẩn cấp, gây áp lực tâm lý, buộc nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền gấp.

Trước tình trạng trên, các ngân hàng khuyến nghị khách hàng tuân thủ nguyên tắc "5 không" khi mua sắm trực tuyến gồm: Không tin vào các mức giá rẻ bất thường; không chuyển khoản đặt cọc khi chưa xác minh rõ người bán; không truy cập các đường link lạ hoặc không rõ nguồn gốc; không cung cấp thông tin thẻ, mã OTP cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào; không giao dịch ngoài các sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng mua sắm uy tín.

Trong trường hợp nghi ngờ rò rỉ thông tin, khách hàng cần khóa thẻ ngay và liên hệ với các cơ quan chức năng nếu phát hiện lừa đảo.