Căng thẳng Trung Đông leo thang, giá dầu vượt 100 USD/thùng

Ngày 23-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiến hành các biện pháp đáp trả quân sự mạnh mẽ đối với Iran và lực lượng Houthi tại Yemen, sau khi nhóm vũ trang này tuyên bố tấn công hai tàu chở dầu Arab Saudi trên Biển Đỏ.

Ông Trump cho rằng Iran phải chịu trách nhiệm về các hành động của Houthi và cảnh báo Washington sẽ có phản ứng cứng rắn nếu các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động vận tải hàng hải tiếp diễn.

Động thái mới làm gia tăng lo ngại xung đột tại Trung Đông có thể lan rộng từ eo biển Hormuz sang Biển Đỏ - một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Sau thông tin về các vụ tấn công, giá dầu Brent đã tăng hơn 6% trong ngày 23-7, vượt ngưỡng 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5, trong bối cảnh thị trường lo ngại nguồn cung năng lượng toàn cầu có thể bị gián đoạn.

Căng thẳng hiện nay diễn ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột đã đổ vỡ. Quân đội Mỹ liên tiếp tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công vào những căn cứ và lợi ích của Mỹ tại khu vực.

Lực lượng Houthi, hiện kiểm soát nhiều khu vực ở miền bắc và miền tây Yemen, tuyên bố đang áp đặt "phong tỏa hải quân" đối với Arab Saudi. Trước nguy cơ an ninh tại Biển Đỏ trở nên nghiêm trọng hơn, nhiều tàu chở dầu đã bắt đầu thay đổi hành trình để tránh khu vực eo biển Bab el-Mandeb - cửa ngõ nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Một số tàu buộc phải lựa chọn tuyến đường vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi, khiến thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí tăng cao.

Dữ liệu hàng hải cho thấy hai siêu tàu chở dầu của Trung Quốc, chở tổng cộng khoảng 4 triệu thùng dầu, đang tìm cách rời Biển Đỏ qua Eo biển Bab el-Mandeb ngày 22-7, trong bối cảnh các nhà vận tải theo dõi sát nguy cơ xảy ra thêm các vụ tấn công.

Phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 23-7, Tổng thư ký Antonio Guterres cảnh báo Trung Đông đang đối mặt với nguy cơ mất kiểm soát khi các cuộc xung đột tiếp tục gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp.

Ông cho rằng việc vi phạm luật pháp quốc tế ngày càng phổ biến đang làm suy yếu các nỗ lực duy trì hòa bình, đồng thời kêu gọi các bên khôi phục đầy đủ quyền tự do hàng hải tại 2 tuyến đường chiến lược là eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb. "Ngoại giao là con đường duy nhất để tiến lên phía trước", ông Guterres nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo khu vực đang đứng trước nguy cơ phải đối mặt với "những hậu quả tàn khốc".