EU và Canada dự kiến mở rộng quan hệ đối tác trong năm 2027, tập trung vào kinh tế, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ.
21-1792561654-canada-va-eu-thuc-day-xay-dung-quan-he-doi-tac-chien-luoc-sau-rong-hon
Các nhà lãnh đạo Canada và Liên minh châu Âu tại Hội nghị Thượng đỉnh EU-Canada năm 2025. Ảnh: Hội đồng châu Âu

Theo dự thảo tuyên bố chung trước thềm Hội nghị thượng đỉnh Canada - EU diễn ra tại Montreal ngày 29 và 30-10, hai bên hướng tới xây dựng quan hệ “sâu rộng hơn, hội nhập chặt chẽ hơn và gắn kết chiến lược hơn”. Phạm vi cụ thể của quy chế thành viên liên kết dành cho Canada dự kiến được xác định tại hội nghị thượng đỉnh năm 2027.

Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ chủ trì hội nghị với sự tham dự của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Trước đó, bà von der Leyen đề xuất Canada trở thành quốc gia đầu tiên được hưởng quy chế thành viên liên kết của EU, mở đường cho hợp tác sâu rộng hơn về thương mại, công nghệ, năng lượng, tài nguyên và quốc phòng.

Bà von der Leyen cũng đề xuất sáng kiến “Liên minh vì tương lai”, hướng tới tăng cường phối hợp về an ninh và hỗ trợ Ukraine, bao gồm thảo luận về các biện pháp bảo đảm an ninh và khả năng hỗ trợ nước này sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Theo giới quan sát, kế hoạch nâng cấp quan hệ phản ánh nỗ lực của EU và Canada nhằm đa dạng hóa đối tác thương mại, giảm phụ thuộc vào Mỹ và bảo đảm nguồn cung các mặt hàng chiến lược. Dự thảo tuyên bố chung cũng đề cập đến việc tăng cường phối hợp về an ninh kinh tế, nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh với Trung Quốc.

Trong lĩnh vực thương mại, EU đã áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu xe điện từ Trung Quốc, trong khi Canada điều chỉnh chính sách theo hướng cho phép nhập khẩu ban đầu 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm với thuế suất 6,1%, thay cho mức thuế bổ sung 100% trước đây. Sự điều chỉnh này đánh dấu sự thay đổi trong chính sách thương mại của Canada sau giai đoạn nước này áp dụng cách tiếp cận tương tự Mỹ.

Quan hệ thương mại Canada - EU hiện được điều chỉnh bởi Hiệp định Kinh tế và Thương mại toàn diện (CETA), áp dụng tạm thời từ năm 2017. Hiệp định đã xóa bỏ thuế quan đối với phần lớn hàng hóa trao đổi giữa hai bên và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường dịch vụ Canada cho doanh nghiệp châu Âu. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 10 quốc gia thành viên EU chưa hoàn tất thủ tục phê chuẩn, khiến hiệp định chưa thể có hiệu lực đầy đủ.

Quỳnh Dương (hanoimoi.vn)