BOT Thái Bình 3.872 tỷ: Cẩn trọng hội chứng vay tiền làm đường

Xã hội

aA

Thông tin nhẹ nhõm nhất ngày hôm qua là Bộ GTVT đã “lắc đầu” với dự án BOT 3.872 tỷ đồng tuyến ven biển Thái Bình. Nói nhẹ nhõm, là bởi nếu được làm, Thái Bình sẽ có thể là địa phương đầu tiên mở ra hội chứng “làm đường”, như hội chứng cảng biển, hội chứng sân bay đã từng.

bot thai binh 3872 ty can trong hoi chung vay tien lam duong

Tài xế phản ứng tại trạm BOT Cai Lậy vào thời điểm trạm này thu phí trở lại sau 3 tháng tạm dừng. Ảnh: Tiền Phong.

Ít hôm trước, dự án này đã gây choáng thực sự. Choáng, ở tổng mức đầu tư 3.872 tỷ đồng. Choáng, ở tỷ lệ BOT 1.700 tỷ đồng, lớn hơn cả BOT Cái Lậy, ở thời gian thu phí dự kiến 23 năm. Và choáng, ở nguyên do “có ý nghĩa quan trọng” kết nối Thái Bình với Cảng hàng không Cát Bi (Hải Phòng) và Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh). Và “Chỉ có dự án này Thái Bình mới mong bứt phá mạnh mẽ để phát triển kinh tế - xã hội”.

Dự án hạ tầng nào mà chả có ý nghĩa quan trọng, mà chẳng là động lực phát triển, bứt phá.

Hãy nhìn cái ý nghĩa này mà xem. Nó hệt như hồi Quảng Ninh đề xuất vay tiền làm cao tốc Móng Cái- Vân Đồn, hệt như Cao Bằng hồi xin vậy tiền Trung Quốc làm cao tốc Đồng Đăng- Trà Lĩnh.

Xa hơn, cái “ý nghĩa” ấy đúng luôn với hồi nhà nhà làm cảng nước sâu, người người đòi sân bay... mở ra những hệ quả đến giờ đang phải nuốt bồ hòn, còn dân thì nai lưng trả nợ.

Có một ví dụ điển hình là những cái sân bay ế khách, những cái sân bay cách nhau chỉ vài chục km mà địa phương đang xin cơ chế dùng ngân sách bù lỗ cho những chặng bay.

Dự án nào chẳng có ý nghĩa, nhưng cái quan trọng nhất đối với những dự án, toàn ngàn tỷ, là khả năng trả nợ và hiệu quả dự án lại chỉ được tính như tính cua trong lỗ, để rồi như mấy cái sân bay, tha hồ nại khó, tha hồ xin bù lỗ bằng ngân sách.

Ngân sách đủ ngập nợ rồi. Cái ý nghĩa ấy xin nhường lại.

Có lẽ cũng đã đến lúc cần chấn chỉnh lại thứ tư duy nhiệm kỳ, đề xuất lấy được, làm lấy được chỉ để có công trình, có giải ngân trong khi không thèm cả đếm xỉa đến khả năng trả nợ, không cả tính khả thi.

Trong dự án của Thái Bình có một chi tiết mà Bộ GTVT đã thẩm định thế này: Tuyến đường này chỉ có quy mô hai làn xe, năng lực đáp ứng lưu lượng xe tối đa chỉ khoảng 14.000 PCU (xe tiêu chuẩn)/ngày đêm, không thể lên tới 25.000 PCU/ngày đêm như kết quả của đơn vị tư vấn lập dự án đưa ra.

Một cái lưu lượng xe, yếu tố quyết định đến khả năng thu hồi vốn còn tính không nổi, còn sai, hoặc còn được tính khống để làm bằng được... thì có lý gì mà không dừng ngay mấy cái dự án chết dân này lại?!