Bộ Y tế: Chụp X-quang đủ 6 phút không phải căn cứ duy nhất để trả bảo hiểm y tế

Bộ Y tế vừa có ý kiến nhằm tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán bảo hiểm y tế liên quan đến thời gian thực hiện các dịch vụ chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp, sau khi nhiều cơ sở y tế phản ánh bị từ chối chi phí vì “làm quá nhanh”.

Trước đó, ngày 29/8/2025, Bộ Y tế ban hành Quyết định 2775 và 2776, lần lượt công bố hai bộ tài liệu “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về chẩn đoán hình ảnh” và “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật về điện quang can thiệp – tập 1”, với tổng cộng hơn 550 quy trình kỹ thuật. Đây là những tài liệu chuyên môn nhằm chuẩn hóa thực hành, nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn người bệnh.

Trong quá trình triển khai, một số địa phương và bệnh viện phản ánh cơ quan bảo hiểm xã hội sử dụng thông số thời gian ghi trong quy trình kỹ thuật làm căn cứ giám định, từ chối thanh toán bảo hiểm y tế. Có trường hợp chụp X-quang dưới 6 phút, siêu âm tim dưới 30 phút bị cho là “không đạt chuẩn”, dù kết quả vẫn bảo đảm giá trị chẩn đoán.

Theo Bộ Y tế, cách hiểu và áp dụng như vậy là chưa đúng bản chất của hướng dẫn chuyên môn. Thông số thời gian trong các quy trình kỹ thuật chỉ là thời gian trung bình mang tính tham chiếu, được xây dựng dựa trên thực hành phổ biến, nhằm hỗ trợ chuyên môn và bảo đảm an toàn, chứ không phải tiêu chí pháp lý bắt buộc.

Thời gian ghi nhận trên các hệ thống kỹ thuật như PACS, file DICOM hay nhật ký thiết bị chủ yếu phản ánh thời gian máy vận hành, như phát tia, quét hoặc siêu âm trực tiếp. Những dữ liệu này không bao trùm toàn bộ quá trình thực hiện kỹ thuật, vốn bao gồm nhiều khâu quan trọng khác như xác nhận người bệnh, khai thác tiền sử, hướng dẫn tư thế, đối chiếu kết quả cũ, đọc – phân tích hình ảnh, tư vấn và trả kết quả.

“Việc sử dụng riêng lẻ thời gian máy để so sánh với thời gian trong hướng dẫn rồi làm căn cứ từ chối thanh toán là không phù hợp với quy trình kỹ thuật”, Bộ Y tế nêu rõ. Thực tế, thời gian thực hiện một dịch vụ có thể thay đổi tùy tình trạng lâm sàng, yêu cầu chuyên môn, trình độ nhân lực, mức độ hiện đại và tự động hóa của thiết bị tại mỗi cơ sở.

Về nguyên tắc thanh toán bảo hiểm y tế, Bộ Y tế khẳng định việc giám định các dịch vụ điện quang không căn cứ vào thông số thời gian trong hướng dẫn kỹ thuật. Thay vào đó, cơ quan bảo hiểm cần đánh giá tổng thể hồ sơ bệnh án và thực tế cung cấp dịch vụ, bao gồm sự phù hợp của chỉ định, việc tuân thủ các bước chuyên môn chính, giá trị lâm sàng của kết quả và điều kiện nhân lực, trang thiết bị tại cơ sở y tế.

Bộ Y tế cũng dẫn lại các quy định hiện hành tại Thông tư 35/2016 và các văn bản sửa đổi, bổ sung sau này, trong đó đã quy định rõ điều kiện và nguyên tắc thanh toán đối với các dịch vụ như X-quang, CT Scanner, siêu âm, MRI.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu tăng cao bất thường hoặc lạm dụng dịch vụ, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm phối hợp với bệnh viện và cơ quan quản lý y tế địa phương để kiểm tra, xác minh theo đúng trình tự pháp luật, thay vì áp dụng máy móc một tiêu chí thời gian.

Để bảo đảm thống nhất trong thực hiện, Bộ Y tế đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Bảo hiểm xã hội Việt Nam giám định và thanh toán đúng quy định, không sử dụng thông số thời gian trong hướng dẫn quy trình điện quang làm căn cứ từ chối chi phí. Theo Bộ Y tế, việc này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cơ sở khám chữa bệnh, mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.