Biến đổi khí hậu và ô nhiễm làm tăng nguy cơ đột quỵ

Các nhà khoa học phối hợp với Tổ chức Đột quỵ Thế giới (WSO) đã rà soát nhiều công trình nghiên cứu về mối liên hệ giữa đột quỵ và các biến đổi môi trường liên quan đến khí hậu.

Kết quả cho thấy, những thay đổi môi trường trở nên trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu , có thể làm tăng nguy cơ xảy ra đột quỵ cũng như nguy cơ tử vong do căn bệnh này.

Nhóm nghiên cứu lưu ý phần lớn bằng chứng hiện nay mới chỉ cho thấy mối liên hệ, chưa chứng minh trực tiếp các hiện tượng thời tiết liên quan đến khí hậu gây ra đột quỵ. Tuy vậy, xu hướng kết quả được đánh giá là nhất quán và có cơ sở sinh học hợp lý.

“Nhiệt độ cao có thể gây mất nước, làm đặc máu và tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu, trong khi thay đổi về độ ẩm và áp suất không khí có thể làm tăng huyết áp - một nguyên nhân quan trọng dẫn đến đột quỵ” , nhà khoa học Anna Ranta tại Đại học Otago (New Zealand), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Theo bà Ranta, các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra đồng thời như nắng nóng và hạn hán, hoặc lạnh, ẩm và gió, có thể cộng hưởng tác động, làm tăng thêm nguy cơ đột quỵ và tử vong.

Nghiên cứu cũng chỉ ra một số nhóm có nguy cơ cao hơn, gồm người cao tuổi, người mắc rối loạn chuyển hóa và những người sống ở khu vực khí hậu lạnh hoặc có thu nhập thấp, nơi thời tiết cực đoan tác động mạnh hơn đến sức khỏe.

WSO nhấn mạnh ô nhiễm không khí là yếu tố nguy cơ lớn đối với đột quỵ. Báo cáo thực trạng đột quỵ toàn cầu gần đây nhất của tổ chức cho thấy các yếu tố rủi ro môi trường, chủ yếu là ô nhiễm không khí và phơi nhiễm chì, chiếm khoảng 37% tổng số ca đột quỵ trên toàn cầu.

“Các hạt bụi mịn xâm nhập vào máu qua phổi và gây tổn thương thành mạch máu. Điều này có thể dẫn đến tắc nghẽn và vỡ động mạch não, gây đột quỵ” , WSO nêu trong báo cáo.

WSO cho biết thêm, vì biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí có chung nguồn gốc từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, nên việc giảm phát thải khí nhà kính có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ liên quan đến khí hậu và bảo vệ sức khỏe não bộ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong và tàn tật đứng thứ ba trên toàn cầu, với 11,9 triệu ca mắc mới trong năm 2021 và 1/4 người trưởng thành có nguy cơ mắc bệnh trong đời.