Bệnh Ebola tử vong đến 90%, Bộ Y tế ra chỉ đạo khẩn, yêu cầu cách ly nghiêm ngặt

Theo hướng dẫn mới, Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có khả năng bùng phát thành dịch lớn với tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, thậm chí lên tới 90% trong một số đợt dịch. Căn bệnh này được phát hiện lần đầu năm 1976 tại Cộng hòa Dân chủ Congo, gần sông Ebola - nơi virus được đặt tên.

Virus Ebola lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc mô của người và động vật nhiễm bệnh như dơi ăn quả, linh trưởng hay nhím. Các vật dụng nhiễm dịch tiết như quần áo, chăn màn, kim tiêm đã qua sử dụng cũng có thể trở thành nguồn lây.

Theo Bộ Y tế, hiện chi Ebolavirus gồm 6 loài khác nhau, trong đó Zaire ebolavirus, Sudan ebolavirus và Bundibugyo ebolavirus từng gây ra nhiều đợt dịch lớn tại châu Phi. Đáng chú ý, hiện chỉ chủng Zaire ebolavirus có vaccine phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu bằng kháng thể đơn dòng.

Những người có nguy cơ cao mắc bệnh gồm thợ săn, người sinh sống trong rừng có tiếp xúc với động vật hoang dã bị bệnh hoặc chết, người tiếp xúc với máu và dịch tiết của bệnh nhân Ebola, cùng nhân viên y tế trực tiếp điều trị người bệnh.

Thời gian ủ bệnh Ebola kéo dài 2-21 ngày. Người mắc bệnh thường khởi phát với sốt cao đột ngột, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng, nôn ói, tiêu chảy và đau bụng. Ở giai đoạn nặng, bệnh nhân có thể xuất hiện ban đỏ toàn thân, xuất huyết, đi ngoài phân đen, ho ra máu, chảy máu chân răng, suy đa cơ quan và sốc.

Hướng dẫn mới xác định RT-PCR là tiêu chuẩn vàng để phát hiện virus Ebola. Ngoài ra, test nhanh kháng nguyên cùng các xét nghiệm máu, đông máu và hóa sinh được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi tiến triển bệnh.

Một ca bệnh nghi ngờ được xác định khi người bệnh sốt từ 38 độ C trở lên kèm đau đầu, nôn, tiêu chảy, đau bụng hoặc xuất huyết không rõ nguyên nhân và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày trước khi khởi phát triệu chứng như đi về từ vùng có dịch hoặc tiếp xúc với ca bệnh Ebola.

Về điều trị, Bộ Y tế nhấn mạnh nguyên tắc cách ly hoàn toàn và điều trị hỗ trợ tích cực. Hiện hai loại kháng thể đơn dòng INMAZEB và EBANGA được ghi nhận có hiệu quả đối với chủng Zaire ebolavirus. Tuy nhiên, các chủng Ebola khác vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt.

Các biện pháp điều trị chủ yếu gồm hạ sốt bằng Paracetamol, bù nước điện giải, chống nôn, kiểm soát co giật, truyền máu khi mất máu cấp và hồi sức tích cực trong trường hợp sốc hoặc suy đa tạng. Bộ Y tế khuyến cáo không sử dụng các thuốc chống viêm không steroid như Ibuprofen hoặc Diclofenac do có thể làm nặng thêm rối loạn đông máu.

Đối với phụ nữ mang thai, trẻ em, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch, nguy cơ diễn tiến nặng được đánh giá cao hơn nên cần theo dõi sát. Phụ nữ cho con bú được khuyến cáo ngừng cho trẻ bú vì virus có thể lây qua sữa mẹ.

Trong công tác phòng chống dịch, tất cả ca nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola phải được cách ly và điều trị tại cơ sở y tế, tuyệt đối không điều trị tại nhà. Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối cùng.

Bộ Y tế cũng cho biết vaccine Ervebo đã được Tổ chức Y tế Thế giới và Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt từ năm 2019 để phòng bệnh do chủng Zaire ebolavirus, song hiện chưa có vaccine hiệu quả với các chủng Ebola khác.

Bộ Y tế yêu cầu cách ly nghiêm ngặt với ca nghi nhiễm Ebola