Bầu cử sớm tại Tây Ban Nha: Phép thử đối với Thủ tướng Pedro Sánchez

Quyết định của Thủ tướng Pedro Sánchez được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về nhà ở do Chính phủ đề xuất. Một trong những biện pháp này nhằm gia hạn hợp đồng thuê nhà, tăng cường bảo vệ những người thuê thuộc nhóm dễ bị tổn thương và hạn chế nguy cơ bị trục xuất. Sắc lệnh còn lại cũng hướng tới việc bảo đảm quyền lợi của người thuê nhà trong bối cảnh giá thuê tăng cao.

Hai sắc lệnh lần lượt chỉ nhận được 172 và 166 phiếu ủng hộ, trong khi số phiếu phản đối lên tới 178 và 184. Kết quả này cho thấy Chính phủ của ông Pedro Sánchez đang ngày càng khó tìm kiếm sự đồng thuận tại Quốc hội, nơi không có lực lượng nào đủ khả năng tự mình tạo ra đa số ổn định. Đây là dấu hiệu cho thấy vấn đề nhà ở không còn chỉ là câu chuyện của thị trường bất động sản, mà đã trở thành một vấn đề chính trị - xã hội có khả năng tác động trực tiếp đến lựa chọn của cử tri.

Những năm qua, giá nhà và giá thuê tại nhiều khu vực ở Tây Ban Nha tăng mạnh, trong khi nguồn cung không đáp ứng nhu cầu, đặc biệt tại các đô thị lớn. Trong bối cảnh đó, vấn đề nhà ở vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức đối với ông Pedro Sánchez. Một mặt, đây là vấn đề nhận được sự quan tâm rộng rãi của cử tri, tạo điều kiện để Thủ tướng đưa các chính sách xã hội của Chính phủ trở thành một nội dung trọng tâm trong cuộc bầu cử. Việc Quốc hội bác bỏ các biện pháp bảo vệ người thuê nhà cũng cho phép ông nhấn mạnh sự cần thiết phải có một thế đa số mới để thúc đẩy chương trình nghị sự về nhà ở. Mặt khác, đây cũng là một canh bạc không ít rủi ro. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy, đảng Nhân dân (PP) đối lập đang dẫn trước đảng Xã hội (PSOE) của ông Pedro Sánchez. Đáng chú ý hơn, PP và đảng cực hữu Vox có khả năng giành đa số nếu xu hướng hiện nay được duy trì.

Nếu kết quả này trở thành hiện thực, cuộc bầu cử sớm có thể không giúp ông Pedro Sánchez tháo gỡ thế bế tắc mà ngược lại, chấm dứt chính phủ do ông lãnh đạo. Đây chính là điểm khó trong tính toán của Thủ tướng Tây Ban Nha. Tuy nhiên, việc kéo dài một chính phủ thiểu số cũng đồng nghĩa với nguy cơ tiếp tục thất bại trong việc thông qua các chính sách quan trọng.

Từ năm 2023 đến nay, Chính phủ của ông Pedro Sánchez phải dựa vào sự ủng hộ của nhiều đảng khu vực để duy trì đa số cần thiết tại Quốc hội. Cách thức tập hợp liên minh này giúp Chính phủ duy trì hoạt động nhưng khiến việc đạt đồng thuận về các chính sách quan trọng trở nên khó khăn hơn. Việc Quốc hội liên tiếp bác bỏ hai sắc lệnh về nhà ở mới đây cho thấy rõ những thách thức mà Chính phủ đang phải đối mặt trong việc duy trì sự ủng hộ tại cơ quan lập pháp. Trong khi Chính phủ muốn tăng cường bảo vệ người thuê nhà, phe đối lập lại cho rằng cách tiếp cận này có thể khiến nguồn cung nhà cho thuê giảm và không giải quyết được căn nguyên của vấn đề. Lãnh đạo PP Alberto Núñez Feijóo tuyên bố nếu lên nắm quyền sẽ tăng mạnh số lượng nhà ở được xây dựng, đồng thời giảm thuế. Theo lập luận của phe đối lập, muốn nhà ở rẻ hơn cần tăng nguồn cung thay vì tăng các biện pháp kiểm soát thị trường.

Như vậy, cuộc bầu cử sắp tới nhiều khả năng sẽ trở thành cuộc tranh luận về cách giải quyết khủng hoảng nhà ở, chứ không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa các đảng phái. Với ông Pedro Sánchez, đây là lợi thế đáng kể. Nếu PSOE thuyết phục được người thuê nhà rằng, các chính sách của Chính phủ là giải pháp cần thiết để giảm áp lực chi phí, ông Pedro Sánchez có thể biến một thất bại tại Quốc hội thành động lực tranh cử. Vì vậy, kết quả bầu cử tại Tây Ban Nha không chỉ quyết định tương lai chính trị của ông Pedro Sánchez mà còn có thể tác động tới cán cân chính trị tại một trong những nền kinh tế lớn của Liên minh châu Âu.

Có thể nói, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đang lựa chọn một con đường đầy mạo hiểm nhưng cũng là một trong số ít cơ hội có thể phá vỡ thế bế tắc hiện nay. Đây không chỉ là cuộc bỏ phiếu về tương lai của một chính phủ mà còn là cuộc lựa chọn giữa hai cách tiếp cận đối với bài toán nhà ở: Tăng cường điều tiết để bảo vệ người thuê hay thúc đẩy xây dựng tạo nguồn cung để hạ nhiệt thị trường.