Vào cuối tháng 3-2026, còn được coi là mùa đông tại biển Bắc Cực khi các tảng băng đạt mức lớn nhất trong năm, diện tích băng vẫn ở mức thấp kỷ lục kể từ khi có dữ liệu vệ tinh năm 1979. So với mức trung bình nhiều năm, khoảng 1,3 triệu km2 băng đã biến m
Bắc Cực mất lượng băng gấp đôi bang Texas trong mùa đông 2026. Ảnh: NSIDC
Bắc Cực mất lượng băng gấp đôi bang Texas trong mùa đông 2026. Ảnh: NSIDC

Mùa đông là lúc băng Bắc Cực tích tụ, thường đạt cực đại vào tháng 3, khi những ngày lạnh giá kéo dài dưới bóng tối Bắc Cực. Tuy nhiên, theo đo đạc của NASA và Trung tâm Dữ liệu quốc gia về tuyết và băng (NSIDC) vào ngày 15-3, diện tích băng biển mùa đông năm nay chỉ đạt khoảng 5,52 triệu dặm vuông, thấp hơn khoảng 9% so với mức trung bình giai đoạn 1981- 2010. Con số này gần tương đương mức ghi nhận năm 2025 và nằm trong nhóm thấp nhất kể từ khi bắt đầu theo dõi bằng vệ tinh.

Ông Walt Meier, nhà khoa học thuộc NSIDC, cho biết nếu nhìn riêng từng năm thì mức giảm có thể chưa phản ánh đầy đủ xu hướng, nhưng khi xét trong nhiều thập kỷ, có thể thấy rõ băng biển Bắc Cực đang suy giảm mạnh quanh năm.

Các nhà khoa học đặc biệt lo ngại về giai đoạn tan băng xuân - hè sắp tới. Trong 19 năm gần đây, tất cả 19 mức diện tích băng biển mùa hè thấp nhất từng ghi nhận đều xảy ra trong giai đoạn này, cho thấy tốc độ tan băng đang tăng nhanh theo thời gian.

Một nghiên cứu công bố năm 2023 cảnh báo Bắc Cực có thể gần như không còn băng vào mùa hè trước năm 2050, ngay cả khi lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu giảm mạnh. Nếu kịch bản này xảy ra, nhiều loài động vật vùng cực như gấu Bắc Cực và hải cẩu có thể mất môi trường sống quan trọng.

Không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái, băng biển Bắc Cực còn đóng vai trò như một “tấm gương khổng lồ” phản xạ ánh sáng Mặt Trời trở lại không gian. Khi diện tích băng giảm, đại dương hấp thụ nhiều nhiệt hơn, khiến Trái Đất nóng lên nhanh hơn.

Bà Jennifer Francis, nhà khoa học cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Woodwell, nhận định sự suy giảm băng biển là dấu hiệu cho thấy khí hậu toàn cầu đang thay đổi nhanh hơn dự báo trước đây.

Theo các nhà khoa học, nguyên nhân chính của xu hướng suy giảm băng là lượng khí nhà kính từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch tích tụ trong khí quyển, làm ấm không khí và đại dương vùng cực.

Mức cực đại mùa đông thấp không chỉ là một con số thống kê đơn lẻ mà là một phần của xu hướng kéo dài nhiều thập kỷ. Xu hướng này có thể khiến diện tích băng mùa hè tiếp tục giảm sâu hơn trong những năm tới, kéo theo những tác động lớn đến khí hậu toàn cầu.

Đỗ Hương - Quỳnh Trang (hanoimoi.vn)