Ai là mỹ nhân đẹp nhất 'Hồng lâu mộng'?

Trong tiểu thuyết Hồng lâu mộng, tác giả Tào Tuyết Cần không xếp hạng mỹ nhân nào đẹp nhất. Ông xây dựng các nhân vật theo kiểu mỗi người một vẻ đẹp khác nhau. Lâm Đại Ngọc có vẻ đẹp mỏng manh, sầu bi; Tiết Bảo Thoa có nét quý phái, chuẩn mực; Vương Hy Phượng nổi bật với vẻ đẹp sắc sảo, uy quyền...

Tuy nhiên, dựa theo nguyên tác và đánh giá của giới nghiên cứu, Tiết Bảo Cầm là người được công nhận có dung mạo hoàn hảo và nổi trội nhất, vượt qua cả Lâm Đại Ngọc và Tiết Bảo Thoa.

Tiết Bảo Cầm là ai?

Tiết Bảo Cầm là con gái của Tiết Chính (người em trai quá cố của Tiết xá nhân - bố Tiết Bảo Thoa). Nàng là em ruột của Tiết Khoa, và là em họ thúc bá (anh em con chú con bác) với Tiết Bảo Thoa và Tiết Bàn. Gia đình nàng thuộc một chi trong họ Tiết - một trong Tứ đại gia tộc lừng lẫy tại Kim Lăng.

Tiết Bảo Cầm được tác giả Hồng lâu mộng mô tả như một mỹ nhân hoàn hảo tới mức hư ảo. Dù xuất hiện khá muộn (từ hồi 49) và chỉ đóng vai trò thứ chính, nàng đã lập tức làm lu mờ vẻ đẹp của dàn mỹ nhân vườn Đại Quan.

Tào Tuyết Cần không miêu tả trực tiếp từng đường nét khuôn mặt của nàng, mà khắc họa vẻ đẹp ấy qua cái nhìn sững sờ và đầy ngưỡng mộ của mọi người trong Giả phủ. Khi vừa nhìn thấy bốn chị em mới đến (Bảo Cầm, Lý Văn, Lý Ỷ, Hình Tụ Yên), Bảo Ngọc đã kinh ngạc cảm thán với Tập Nhân rằng Bảo Cầm là một báu vật của tạo hóa. Chàng khen nàng có vẻ đẹp “đến cả tranh vẽ cũng không thể vẽ ra được” và tự nhận trước đây mình chỉ là “ếch ngồi đáy giếng”.

Giả mẫu (bà nội Giả Bảo Ngọc) - người có mắt thẩm mỹ cực cao - khi nhìn thấy Bảo Cầm đã thốt lên rằng nàng còn đẹp hơn cả người trong tranh. Bà lập tức đón nàng về phòng mình nuôi nấng, yêu quý hết mực và tặng nàng chiếc áo lông ngỗng bồng vũ vô cùng quý hiếm.

Chính cô chị họ Tiết Bảo Thoa cũng phải thừa luận bản thân không bằng em, còn Giả Thám Xuân thì khen ngợi: “Nhìn đi nhìn lại, ngay cả chị Bảo Thoa cũng không bằng được cô ấy”.

Nhiều nhà nghiên cứu Hồng lâu mộng nhận định, Tiết Bảo Cầm mang vẻ đẹp lý tưởng vì nàng dung hợp được ưu điểm của cả hai nữ chính. Nàng vừa có sự đẫy đà, đoan trang, phúc hậu của Tiết Bảo Thoa, lại vừa có vẻ thông minh, thanh cao, thoát tục của Lâm Đại Ngọc.

Điểm khác biệt lớn nhất là Bảo Cầm không có cái nét sầu muộn, ốm yếu của Đại Ngọc, cũng không quá nguyên tắc, sắc sảo như Bảo Thoa. Vẻ đẹp của nàng hoàn toàn là sự rạng rỡ, khỏe mạnh, tự nhiên và ngập tràn nhựa sống.

Tác giả Tào Tuyết Cần đã mất rất nhiều tâm huyết để tạo nên một trích đoạn diễn tả trọn vẹn vẻ đẹp của Tiết Bảo Cầm. Vào một ngày mùa đông, tuyết rơi trắng xóa khắp vườn Đại Quan, Giả mẫu cùng mọi người đứng trên lầu cao nhìn xuống sườn núi phía sau Đạo Hương Thôn. Giữa nền tuyết trắng xóa mịt mù ấy, Tiết Bảo Cầm xuất hiện. Nàng khoác trên mình chiếc áo choàng bằng lông chim tơ vàng quý hiếm lấp lánh do chính Giả mẫu ban tặng, tay nâng một cành mai đỏ thắm (hồng mai), phía sau có một tiểu tỳ ôm bình mai đi theo.

Màu trắng tinh khôi của tuyết, màu vàng óng ánh của áo choàng, và màu đỏ rực rỡ của hoa mai hòa quyện vào nhau. Khung cảnh này đẹp đến mức Giả mẫu phải thốt lên là đẹp hơn cả tranh vẽ và lập tức sai Tích Xuân vẽ lại cảnh tượng này.

“Bảo Cầm ôm mai trong tuyết” (Bảo Cầm đạp tuyết tầm mai) là một trong những phân cảnh có tính thẩm mỹ cao nhất trong toàn bộ tác phẩm Hồng lâu mộng.

Tài năng vượt trội

Về tài thơ phú, Tiết Bảo Cầm được đánh giá là “kẻ tám lạng người nửa cân” với Đại Ngọc. Trong cuộc thi thơ vịnh tuyết và hoa mai tại hồi 50, nàng cùng với Lâm Đại Ngọc và Sử Tương Vân là ba người đối đáp nhanh nhất, câu chữ sắc sảo, tứ thơ dồi dào khiến ai nấy đều thán phục.

Tuy nhiên, nếu thơ của Đại Ngọc thường u sầu, thơ của Bảo Thoa mực thước, lý trí, thì thơ của Bảo Cầm luôn mang hào khí tự do, phóng khoáng của một người từng đi qua nhiều nắng mưa sống động của cuộc đời.

Tài năng của Tiết Bảo Cầm trong Hồng lâu mộng không chỉ giới hạn ở việc “hay chữ” thông thường của một tiểu thư khuê các, mà nó mang tư duy khoáng đạt, đa dạng và sắc sảo vượt trội nhờ vốn sống thực tế phong phú.

Khác với những mỹ nhân khác trong Hồng lâu mộng, chỉ quanh quẩn chốn khuê phòng, từ nhỏ Tiết Bảo Cầm được cha đưa đi buôn bán, đi khắp năm non bộn bể, chứng kiến nhiều phong tục lạ. Nàng là người duy nhất trong truyện từng gặp gỡ, giao tiếp với người nước ngoài (cô gái tóc vàng nước Chân Chân). Nàng còn thông thạo các điển tích, hiểu biết về phong tục tập quán quốc tế - một điều vô cùng hiếm hoi đối với phụ nữ thời phong kiến.

Tài năng của Bảo Cầm còn nằm ở sự khéo léo trong cách đối nhân xử thế. Khi vừa đến Giả phủ, nàng lập tức chiếm được sự sủng ái tuyệt đối của Giả mẫu - một người cực kỳ nghiêm khắc và kén chọn.

Nàng thông minh nhưng không kiêu ngạo, ngọt ngào nhưng không nịnh bợ. Cả Lâm Đại Ngọc vốn nhạy cảm, hay ghen tị, đa nghi là thế cũng chủ động quý mến, vô cùng yêu quý và kết nghĩa chị em với Tiết Bảo Cầm.

Số phận viên mãn

Trong thế giới đầy rẫy bi kịch của Hồng lâu mộng, số phận của Tiết Bảo Cầm trở nên cực kỳ đặc biệt. Nàng không nằm trong “Kim Lăng thập nhị thoa” (danh sách 12 mỹ nhân chịu bi kịch nặng nề nhất). Kết cục của nàng được đánh giá là may mắn và viên mãn nhất trong số các mỹ nhân của truyện.

Nhờ nhan sắc và tính cách hoàn mỹ, nàng được Giả mẫu yêu quý đón về ở chung phòng, thậm chí ép Vương phu nhân nhận làm con nuôi. Điều này giúp nàng có một vị thế vững chắc trong phủ Giả.

Tuy vậy, vì danh chính ngôn thuận là “khách” chờ ngày xuất giá, Bảo Cầm không bị cuốn vào những âm mưu tranh giành quyền lực, tiền tài hay tình cảm phức tạp trong phủ. Ngay từ trước khi đến Giả phủ, Bảo Cầm đã được cha đính ước với con trai của Mai Hàn lâm - một gia đình học thức, có địa vị chính trị vững chắc và danh giá.

Khi nhà họ Tiết sa sút, anh trai Tiết Khoa đã đưa Bảo Cầm lên kinh đô để chuẩn bị kết hôn. Bất chấp việc bốn đại gia tộc (Giả, Vương, Sử, Tiết) lần lượt lụi tàn, nhà họ Mai vẫn thực hiện hôn ước và đón Bảo Cầm về làm dâu.

Trong giới nghiên cứu văn học và Hồng học (nghiên cứu chuyên sâu về Hồng lâu mộng), Tiết Bảo Cầm là một trong những nhân vật đặc biệt nhất. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng mọi mỹ nhân trong truyện đều có khiếm khuyết: Lâm Đại Ngọc đa sầu đa bệnh, Tiết Bảo Thoa quá mực thước, Sử Tương Vân ruột để ngoài da, chỉ có Tiết Bảo Cầm là cô gái duy nhất sở hữu trọn vẹn cả nhan sắc rực rỡ, tài năng kiệt xuất lẫn tính cách ấm áp, không tì vết.

Nếu Đại Ngọc là nét vẽ thanh tao u buồn của hoa mai trong sương, Bảo Thoa là đóa mẫu đơn quý phái chốn hoàng cung, Tương Vân là nhành hải đường rực rỡ dưới gió, thì Tiết Bảo Cầm chính là nhành mai đỏ rực giữa nền tuyết trắng - vừa kiêu hãnh, vừa tự do, toàn mỹ và không vướng bụi trần.

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng, Tào Tuyết Cần cố tình xây dựng một Bảo Cầm hoàn mỹ là để thắp lên một đốm sáng tươi đẹp, ấm áp trước khi toàn bộ Giả phủ rơi vào cảnh lụi tàn.