Tết đến, vỉa hè lại hóa quán nhậu

Theo khảo sát của phóng viên, vi phạm chủ yếu diễn ra vào tối muộn đến đêm khuya - thời điểm lực lượng chức năng mỏng, công tác kiểm tra khó duy trì thường xuyên khiến nhiều quán ăn vỉa hè mặc nhiên tồn tại.

Quán xá “bủa vây” vỉa hè sau giao thừa

Nếu ban ngày, nhiều khu vực vỉa hè còn giữ được sự thông thoáng thì chỉ sau thời khắc giao thừa chuyển sang năm mới, hàng loạt quán ăn thời vụ tự phát bắt đầu mọc lên. Không gian trước cửa công sở, cơ quan, trung tâm văn hóa… bị tận dụng tối đa để bày bàn ghế, bếp nướng, bếp lẩu... Những hàng quán tạm bợ, che chắn sơ sài nhưng vẫn sáng đèn thâu đêm, thu hút đông đảo thực khách.

Ghi nhận lúc 1h sáng mùng 1 Tết tại khu vực trước cửa Trung tâm Văn hoá - Thông tin và Thể thao phường Bồ Đề (số 250 phố Ngọc Lâm), vỉa hè vốn dành cho người đi bộ đã bị một quán bún riêu cua, bánh đa gần đó chiếm dụng để kê thêm 6-7 chiếc bàn nhựa thành hàng ngang, che kín lối đi. Quán đông khách đến mức xe máy dựng san sát, giăng kín cả vỉa hè.

Cách đó không xa, vỉa hè trước cửa hàng kính mắt Khải Nam (Công ty TNHH Khải Nam) cũng bị biến thành quán giải khát phục vụ giới trẻ. Dưới ánh đèn vàng và không khí rộn ràng đầu xuân, nhiều nhóm bạn trẻ tụ tập trò chuyện sau thời khắc đón giao thừa.

Em Nguyễn Thùy Vy (sinh viên một trường đại học tại Hà Nội) chia sẻ, sau khi đi chơi đón năm mới, em và các bạn chọn ngồi tại đây để hàn huyên chuyện cũ, gửi nhau lời chúc đầu năm. Không khí vui vẻ khiến nhiều người dường như quên đi thực tế rằng họ đang ngồi trên phần vỉa hè bị chiếm dụng.

Tại địa chỉ 354 phố Ngọc Lâm, quán bún, cháo sườn sụn cũng kê kín bàn ghế ra vỉa hè để phục vụ khách hàng. Gần đó là khu vực cống rãnh, rác thải vương vãi, nhưng thực khách vẫn ngồi ăn uống đông đúc.

Tương tự, vào khoảng 22h tối mùng 2 Tết, khu vực quán ăn đầu cổng chợ Ngọc Lâm (ngõ 366 phố Ngọc Lâm) đông nghịt người. Những dãy ghế nhựa trải dài chiếm trọn vỉa hè, biến nơi đây thành “tụ điểm ẩm thực” quen thuộc của giới trẻ mỗi dịp Tết đến. Điều đáng lo ngại, gần đó là điểm tập kết rác thải với những xe rác chất cao như núi, song thực khách vẫn vô tư ngồi ăn uống, trò chuyện rôm rả.

Bà Nguyễn Thị Lan, người dân sống gần khu vực này cho biết, tình trạng lấn chiếm vỉa hè và rác thải từ các quán hàng khiến cả đoạn phố luôn trong tình trạng mất mỹ quan, ngột ngạt. Không gian công cộng bị biến thành nơi kinh doanh tự phát, còn người dân xung quanh phải chịu cảnh ồn ào, ô nhiễm.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên phố Hàng Đậu, nơi các quán phở Bà Đạm, bò nướng Cúc Phương, bò nướng lẩu Thái hoạt động nhộn nhịp từ 21h ngày mùng 2 Tết. Vỉa hè nhanh chóng trở thành không gian ẩm thực ngoài trời. Thức ăn chế biến ngay trên nền vỉa hè bụi bặm, rác thải vương vãi. Dù điều kiện tạm bợ, nhiều bạn trẻ vẫn tỏ ra thích thú, ít người quan tâm đến yếu tố an toàn thực phẩm.

Cũng vào tối mùng 2 Tết trên phố Trần Nhật Duật, trước cửa một tòa nhà có biển hiệu Agribank và Công ty Cổ phần Tu tạo và Phát triển nhà, quán bánh mì Dân tổ cũng chiếm dụng vỉa hè để kinh doanh. Bàn ghế nhựa được kê san sát dưới ánh đèn trang trí, xe máy và khách xếp thành hàng dài chật kín vỉa hè, sát mép đường.

Ẩn họa khi phớt lờ an toàn thực phẩm

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện mỹ quan và trật tự đô thị, điều đáng lo hơn là những nguy cơ mất an toàn, vệ sinh thực phẩm hiện hữu tại các quán ăn lấn chiếm vỉa hè này. Phía sau sự nhộn nhịp, đông vui là hình ảnh khu “hậu cần” ngổn ngang chén, bát, đĩa, đũa được nhúng qua loa trong những chậu nước đen kịt, nổi váng mỡ. Thực phẩm bày “lộ thiên”, gần cống rãnh, gần điểm tập kết rác. Chỉ cần quan sát bằng mắt thường cũng có thể nhận ra sự sơ sài trong khâu vệ sinh.

Anh Nguyễn Văn Mạnh ở phường Ba Đình thừa nhận rằng, bản thân biết rõ các quán ăn vỉa hè trong dịp đầu năm khó có thể bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, sau những buổi đi chúc Tết, anh và bạn bè vẫn chọn tụ tập tại đây để hàn huyên bởi giá cả phù hợp và không khí thoải mái… Dù nhận thức được nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, nhiều người vẫn “khuất mắt trông coi” vì cho rằng, ăn uống đôi khi không đáng lo nếu hợp khẩu vị và túi tiền.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), nhiều người bán thức ăn đường phố thiếu kiến thức về vệ sinh, an toàn thực phẩm. Việc không rửa tay bằng xà phòng, không đeo găng tay, không giữ móng tay sạch khi chế biến khiến vi khuẩn từ tay người dễ dàng xâm nhập vào thực phẩm. Mặt khác, việc bày bán thực phẩm tại nơi thiếu nguồn nước sạch, gần lối đi hay gần cống rãnh và hệ thống xử lý rác thải càng làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Đặc biệt, thói quen chiên rán ở nhiệt độ cao, sử dụng dầu mỡ chiên đi chiên lại nhiều lần không chỉ làm mất chất dinh dưỡng mà còn làm tăng hàm lượng chất béo chuyển hóa - yếu tố nguy cơ dẫn đến các bệnh như máu nhiễm mỡ, gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, cao huyết áp. Chất acrolein sinh ra khi dầu mỡ cháy ở nhiệt độ cao còn có thể gây ngộ độc, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp và tiêu hóa, tiềm ẩn nguy cơ ung thư, béo phì…

Thực tế cho thấy, tình trạng mất vệ sinh, an toàn thực phẩm từ các hàng quán vỉa hè hiện nay rất khó kiểm soát, nhất là vấn đề nguồn gốc thực phẩm. Nhiều cơ sở đặt lợi nhuận lên hàng đầu, chưa chú trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Trong khi đó, một bộ phận thực khách dù biết rủi ro vẫn sẵn sàng bỏ qua, vô tình tiếp tay cho hoạt động kinh doanh thiếu bảo đảm an toàn.

Những ngày đầu năm mới vốn là thời điểm người dân mong muốn sum họp, sẻ chia những khoảnh khắc vui vẻ bên nhau. Tuy nhiên, niềm vui ấy không nên đánh đổi bằng sự lộn xộn của không gian công cộng và những nguy cơ âm thầm đe dọa sức khỏe.

Để trả lại vỉa hè cho người đi bộ, cho cảnh quan đô thị và bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, rất cần sự vào cuộc quyết liệt hơn của các cơ quan chức năng trong kiểm tra, xử lý các điểm kinh doanh nhỏ lẻ, đặc biệt vào khung giờ đêm muộn. Song song với đó, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của người bán đối với cộng đồng và của chính người tiêu dùng đối với sức khỏe của chính mình.