Hai trong số ba người hành thích Tần Thủy Hoàng phải nhận cái chết, người còn lại không chỉ giữ được mạng sống mà còn phù tá chủ mới, lật đổ chế độ nhà Tần.

Tần Thủy Hoàng (259 TCN – 210 TCN) tên thật là Doanh Chính, là vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa, chấm dứt thời kỳ Xuân thu - Chiến quốc vào năm 221 TCN. Ông là người đặt nền móng cho chế độ phong kiến trung ương tập quyền kéo dài hơn hai thiên niên kỷ tại Trung Quốc.

Trong thời gian tại vị, Tần Thủy Hoàng từng 3 lần bị ám sát hụt. Những vụ ám sát này đều gây chấn động trong lịch sử Trung Hoa.

Tần Thủy Hoàng - vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc.
Tần Thủy Hoàng - vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc.

Kinh Kha ám sát Tần Thủy Hoàng

Sự kiện Kinh Kha ám sát Tần Thủy Hoàng (khi đó là Tần vương Doanh Chính) diễn ra vào năm 227 TCN là một trong những vụ hành thích nổi tiếng nhất lịch sử Trung Hoa cổ đại.

Kế hoạch táo bạo do Thái tử Đan của nước Yên vạch ra nhằm ngăn chặn bước tiến chinh phạt của quân Tần, nhưng kết cục đã thất bại hoàn toàn, dẫn đến cái chết của Kinh Kha và đẩy nhanh sự diệt vong của nước Yên.

Tần Thủy Hoàng bị Kinh Kha ám sát.
Tần Thủy Hoàng bị Kinh Kha ám sát.

Trước đó, ngay khi ngồi vững trên ngai vàng, Tần vương Doanh Chính liền bắt tay ngay vào tham vọng chinh phục 6 nước chư hầu thời Chiến quốc, thống nhất giang sơn. Chỉ trong vòng hai năm, Tần vương đã đánh bại Hàn và Triệu. Tiếp đến, ông cho quân chinh phục Ngụy và Sở. Giấc mộng thống nhất thiên hạ của Tần vương chỉ còn hai cản trở là nước Tề ở phía Đông và nước Yên ở phía Bắc.

Trước sự đe dọa khủng khiếp từ Tần, cả nước Tề và nước Yên đều phải cố gắng tìm kiếm giải pháp. Biết quân đội của mình không thể nào đấu lại quân đội Tần, Thái tử Đan của nước Yên lên kế hoạch ám sát Tần vương Doanh Chính. Người được tiến cử thực hiện nhiệm vụ hiểm nguy này là Kinh Kha, một người nước Vệ và là môn khách của nước Yên.

Theo Sử ký Tư Mã Thiên, vào năm 227 TCN, để có cơ hội tiếp cận, Kinh Kha dâng lên Tần vương đầu của Phàn Ư Kỳ (một tướng Tần phản bội đang trốn ở nước Yên) và một tấm bản đồ nước Yên. Đi cùng với Kinh Kha vào điện diện kiến Tần vương còn có Tần Vũ Dương - một dũng sĩ trẻ nổi tiếng của nước Yên.

Khi bước lên điện Hàm Dương, Tần Vũ Dương run rẩy vì sợ hãi trước sự uy nghiêm của triều đình Tần. Kinh Kha phải khéo léo giải thích rằng phó tướng là người vùng biên thùy chưa từng thấy thiên tử nên không giữ được sự bình tĩnh.

Kinh Kha một mình tiến lên dâng bản đồ. Khi tấm bản đồ được mở ra đến tận cùng, lưỡi dao găm lộ ra. Kinh Kha một tay nắm lấy tay áo Tần vương, tay kia cầm dao đâm tới. Tần vương hoảng hốt lùi lại làm đứt ống áo và né được nhát đâm rồi nhanh chóng rút thanh kiếm đeo bên hông để đấu lại thích khách. Tuy nhiên, thanh kiếm quá dài, vị vua này không thể rút ra ngay lập tức.

Trong khi đó, theo luật nước Tần, các quan viên không được mang vũ khí lên điện, còn quân lính đứng dưới điện nếu không có chiếu chỉ thì không được lên. Tính mạng của Tần vương thời điểm này đúng là “nghìn cân treo sợi tóc”.

Giữa lúc hỗn loạn, ngự y Hạ Vô Thả ném túi thuốc vào Kinh Kha. Tận dụng cơ hội, Tần vương rút được kiếm, chém vào đùi thích khách. Người này bị thương nặng, ném con dao găm vào Tần vương nhưng trúng phải cột đồng. Quân lính triều Tần lao lên. Kết quả, cả Kinh Kha và Tần Vũ Dương đều bị giết chết.

Vụ ám sát hụt của Kinh Kha khiến Tần vương Doanh Chính nổi giận lôi đình, lập tức ra lệnh cho đại quân tăng cường tấn công nước Yên. Vua Yên vì cầu hòa đã giết Thái tử Đan để tạ tội nhưng vẫn không cứu được đất nước.

Kinh Kha mất mạng sau khi ám sát không thành công Tần Thủy Hoàng.
Kinh Kha mất mạng sau khi ám sát không thành công Tần Thủy Hoàng.

Cao Tiệm Ly dùng đàn ám sát Tần vương

Cao Tiệm Ly là một nhạc công gảy đàn trúc xuất sắc của nước Yên và là bạn thân của thích khách Kinh Kha. Có giai thoại, khi Kinh Kha lên đường sang đất Tần để ám sát Tần vương, Cao Tiệm Ly đã gảy đàn trúc bên bờ sông Dịch Thủy để tiễn biệt bạn.

Sau khi Kinh Kha hành thích thất bại và bị giết, Tần vương tiêu diệt nước Yên. Cao Tiệm Ly phải thay tên đổi họ, trốn tránh khắp nơi nhưng tài gảy đàn quá xuất sắc đã khiến ông bị phát hiện và áp giải đến cung Tần.

Tần Thủy Hoàng rất ái mộ tiếng đàn của Cao Tiệm Ly nhưng lại lo sợ bị trả thù. Vì vậy, vua Tần đã ra lệnh chọc mù hai mắt của Cao Tiệm Ly trước khi cho phép ông vào cung gảy đàn hầu hạ.

Nghĩ rằng một người mù không còn nguy hiểm, vua Tần dần mất cảnh giác và cho phép Cao Tiệm Ly ngồi gần mình hơn. Cao Tiệm Ly đã bí mật đổ chì vào trong thân đàn Trúc để làm nó nặng hơn nhằm biến nó thành vũ khí. Vào một ngày nọ, nhân lúc Tần Thủy Hoàng đang say sưa nghe nhạc, Cao Tiệm Ly định vị hướng tiếng nói của vua Tần rồi bất ngờ giơ cây đàn nặng trĩu đập mạnh xuống.

Nhát đập bị chệch hướng, Tần Thủy Hoàng né được và may mắn thoát chết. Cao Tiệm Ly lập tức bị xử tử. Sau sự kiện này, vua Tần không bao giờ cho phép người từ các nước chư hầu cũ đến gần mình nữa.

Hình ảnh của Cao Tiệm Ly trong phim truyền hình Trung Quốc.
Hình ảnh của Cao Tiệm Ly trong phim truyền hình Trung Quốc.

Trương Lương dùng chùy sắt ám sát Tần Thủy Hoàng

Trương Lương là một quý tộc nước Hàn (nước bị Tần diệt vong đầu tiên). Để trả thù nhà, ông bán hết gia sản, thuê một lực sĩ có sức mạnh phi thường để lên kế hoạch ám sát.

Trương Lương cho làm một chiếc chùy sắt nặng tới 120kg. Biết Tần Thủy Hoàng đi tuần du qua vùng Bác Lãng Sa (nay thuộc tỉnh Hà Nam), Trương Lương cùng vị lực sĩ đã mai phục sẵn trên một mỏm đồi dốc.

Khi đoàn xa giá của vua Tần đi qua, vị lực sĩ dồn hết sức bình sinh đẩy chiếc chùy sắt khổng lồ lao thẳng xuống đoàn xe dưới thung lũng. Chiếc chùy đánh trúng đích, đập nát hoàn toàn cỗ xe.

Tuy nhiên, Tần vương là người cực kỳ đa nghi, đặc biệt là sau hai lần bị ám sát hụt ông càng trở nên thận trọng. Để đề phòng thích khách, ông đã chế tạo nhiều cỗ xe ngự (long xa) giống hệt nhau trong đoàn tuần du và thường xuyên thay đổi cỗ xe mình ngồi. Chiếc chùy sắt của Trương Lương đã đập trúng cỗ xe không có người. Tần vương hoàn toàn vô sự.

“Mưu Thánh” Trương Lương.

Ngay lập tức, Tần vương ra lệnh lùng sục toàn quốc trong 10 ngày nhưng Trương Lương đã kịp thời thay tên đổi họ và trốn thoát. Sau này, ông trở thành quân sư huyền thoại phò tá Lưu Bang lật đổ nhà Tần, lập ra nhà Hán.

Trương Lương thường được xếp vào hàng ngũ 10 đại quân sư kiệt xuất nhất lịch sử phong kiến Trung Quốc, đứng trên cả các bậc quân sư kiệt xuất khác như Gia Cát Lượng, Lưu Bá Ôn. Người đời sau thường gọi ông là Mưu Thánh.

Linh Lan (vtcnews.vn)