Trung Quốc có thể sử dụng tàu tuần tra mới thúc đẩy các yêu sách hàng hải trên Biển Đông, và các nhà quan sát quân sự cho rằng điều này mang nguy cơ gây xung đột.

Tàu tuần tra dân sự lớn nhất của Trung Quốc hôm 23/10 đã đi vào hoạt động. Đài truyền hình CCTV đưa tin rằng tàu sẽ được sử dụng để vận chuyển các tài nguyên chiến lược cũng như "bảo vệ" các yêu sách chủ quyền của nước này.

Tàu "Hải tuần 09", hay "Tuần tra biển 09", do Cục An toàn Hàng hải (MSA) tỉnh Quảng Đông, phía Nam tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc phụ trách. Đơn vị này có nhiệm vụ giám sát Biển Đông, theo SCMP.

Trung Quốc đưa tàu tuần tra 10.000 tấn ra Biển Đông nhằm mục đích gì? - 1
Tàu có thể tham gia các hoạt động tìm kiếm cứu nạn. (Ảnh: Weibo)

Với lượng choán nước 13.000 tấn, đây là tàu tiên tiến nhất trong hạm đội tàu dân sự Trung Quốc. Tàu được trang bị vòi rồng, hệ thống theo dõi trên không, khả năng cứu hộ y tế và sàn đáp trực thăng, theo CCTV.

Ông Collin Koh, nhà nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược, Đại học Công nghệ Nanyang Singapore, nhận định rằng MSA dường như đang nâng cấp đội phản ứng khẩn cấp của mình để cạnh tranh với lực lượng hải cảnh.

Theo Koh, MSA trước đó đã triển khai lực lượng đến quần đảo Trường Sa của Việt Nam, và có thể đã biện minh cho hành động của mình là đang đóng góp cho lợi ích chung khi cung cấp thiết bị cho các hoạt động ứng phó khẩn cấp, ví dụ như tìm kiếm cứu nạn.

Ông Koh nói: “Nhìn chung, điều này sẽ giúp Trung Quốc tăng cường sự kiểm soát của mình trong khu vực, bao gồm cả việc áp đặt thực thi các quy tắc hàng hải đối với các tàu nước ngoài”.

Hồi cuối tháng 8, Bắc Kinh công bố quy định, yêu cầu tàu nước khác khi vào các khu vực "lãnh hải" phải đăng ký thông tin với cơ quan hàng hải nước này. Các quy định vô lý và mơ hồ của Trung Quốc ngay lập tức vấp phải phản ứng của cộng đồng quốc tế.

Yue Gang, cựu đại tá quân đội Trung Quốc, bày tỏ sự thận trọng về việc triển khai Haixun 09.

Theo Yue, tàu có thể di chuyển 18.000 km mà không cần tiếp nhiên liệu và có thể thực hiện các hoạt động như cứu hộ và thực thi các quy tắc về đánh bắt cá trên biển Bột Hải hoặc biển Hoa Đông. “Nhưng Biển Đông nhạy cảm. Việc triển khai tàu tới khu vực này trong thời gian dài có thể dẫn đến xung đột ”, Yue nói.