Tết Nguyên đán 2026: Từ lễ hội truyền thống đến hiện tượng văn hóa toàn cầu

Sắc xuân Á Đông trong nhịp sống hiện đại

Tại Trung Quốc, Tết Nguyên đán (Lễ hội Mùa xuân) là dịp lễ quan trọng nhất trong năm. Kỳ nghỉ chính thức kéo dài từ giữa đến cuối tháng 2, tạo điều kiện cho làn sóng di chuyển quy mô lớn mang tên “Chunyun” (Xuân vận). Theo các dự báo được truyền thông quốc tế dẫn lại, mùa Tết 2026 ghi nhận khoảng 9 - 9,5 tỷ lượt di chuyển trong suốt 40 ngày cao điểm, khiến Xuân vận tiếp tục được coi là “cuộc di cư theo mùa lớn nhất hành tinh”. Không chỉ là câu chuyện giao thông, Xuân vận phản ánh sâu sắc giá trị đoàn tụ gia đình - cốt lõi của Tết Nguyên đán.

Năm 2026 cũng mang sắc thái riêng bởi hình tượng “Ngựa lửa”. Trong quan niệm Á Đông, ngựa gắn với chuyển động, hành trình và sự tự do; yếu tố lửa tượng trưng cho năng lượng, sức sống và sự bứt phá. Bởi vậy, nhiều địa phương tại Trung Quốc tổ chức các chương trình biểu diễn nghệ thuật, lễ hội ánh sáng và triển lãm chủ đề “Year of the Fire Horse”, kết hợp nghệ thuật truyền thống với công nghệ trình diễn hiện đại, đặc biệt tại các trung tâm văn hóa và bảo tàng lớn.

Ở Hàn Quốc, Tết Nguyên đán (Seollal) vẫn giữ vị trí là dịp lễ gia đình quan trọng bậc nhất. Những ngày đầu năm, người Hàn Quốc mặc hanbok, thực hiện nghi lễ cúng tổ tiên (charye), rồi sebae - nghi thức lạy chúc thọ ông bà, cha mẹ. Bát canh bánh gạo tteokguk - món ăn biểu tượng của năm mới - xuất hiện trong hầu hết các gia đình, mang ý nghĩa “bước sang tuổi mới”. Dù xã hội hiện đại khiến nhiều nghi thức được giản lược, Seollal 2026 cho thấy nỗ lực rõ rệt của các gia đình trẻ trong việc duy trì những giá trị cốt lõi, coi Tết là dịp hiếm hoi để kết nối các thế hệ.

Tại Mông Cổ, Tsagaan Sar (Tết Trắng) diễn ra trong không khí trang nghiêm và ấm cúng. Trong những ngày đầu năm, người dân thăm hỏi nhau theo thứ bậc tuổi tác, dâng các sản phẩm từ sữa và thịt cừu như biểu tượng của sự tinh khiết, sung túc. Tsagaan Sar 2026 tiếp tục nhấn mạnh mối quan hệ hài hòa giữa con người, gia đình và thiên nhiên - một nét đặc trưng của văn hóa du mục giữa thế giới hiện đại.

Ở Đông Nam Á, nơi có cộng đồng người Hoa sinh sống đông đảo, Tết Nguyên đán được tổ chức như một lễ hội văn hóa rộng mở. Singapore và Malaysia duy trì các lễ hội đường phố quy mô lớn, với diễu hành, múa lân - múa rồng, trình diễn nghệ thuật và các khu chợ ẩm thực. Tết ở đây không còn là dịp lễ riêng của cộng đồng gốc Hoa, mà trở thành sự kiện chung, thu hút người dân bản địa và du khách quốc tế.

Xu hướng quốc tế hóa

Nếu như trước đây, Tết Nguyên đán chủ yếu gắn với các quốc gia Đông Á và cộng đồng người gốc Á ở hải ngoại, thì đến nay, lễ hội này đã thực sự bước ra không gian toàn cầu, trở thành một phần trong đời sống văn hóa của nhiều đô thị lớn.

Tại Bắc Mỹ, Lunar New Year 2026 được tổ chức với quy mô ngày càng mở rộng. Ở vùng vịnh San Francisco, chuỗi sự kiện đón Tết kéo dài từ đầu tháng 2 đến giữa tháng 3, bao gồm diễu hành Chinatown, các lễ hội đường phố, triển lãm nghệ thuật và chương trình giáo dục tại bảo tàng. “Chinese New Year Parade” - một trong những cuộc diễu hành lớn nhất bên ngoài châu Á - tiếp tục là điểm nhấn, thu hút hàng trăm nghìn người tham dự, không phân biệt nguồn gốc văn hóa.

Tại Washington, D.C. “Lunar New Year 2026” hiện diện dày đặc trong lịch sinh hoạt văn hóa của thành phố. Các bảo tàng quốc gia tổ chức ngày hội trải nghiệm Tết với biểu diễn múa lân, âm nhạc truyền thống và hoạt động tương tác cho gia đình. Bên cạnh đó là các lễ diễu hành ngoài trời, hội chợ ẩm thực và thậm chí cả những sự kiện âm nhạc đương đại lấy cảm hứng từ chủ đề năm “Ngựa lửa”, cho thấy sự hòa trộn giữa truyền thống và đời sống đô thị hiện đại.

Ở Canada, các thành phố như Toronto và Vancouver tiếp tục coi “Lunar New Year” là một phần trong chiến lược xây dựng bản sắc đa văn hóa. Nhiều sự kiện được tổ chức với sự phối hợp của chính quyền thành phố, trường học và tổ chức nghệ thuật, biến Tết thành dịp giáo dục cộng đồng về văn hóa Á Đông thông qua trải nghiệm trực tiếp.

Tại châu Âu, Lunar New Year ngày càng hiện diện rõ trong không gian công cộng. Ở Paris, London và một số thành phố lớn khác, các lễ hội Tết 2026 được tổ chức tại quảng trường trung tâm, khu phố người Hoa và cả những không gian văn hóa chính thống. Các cuộc diễu hành, hội chợ ẩm thực và chương trình biểu diễn nghệ thuật ngoài trời thu hút đông đảo người dân địa phương, giúp Tết Nguyên đán trở thành một phần quen thuộc của đời sống lễ hội đô thị.

Ở châu Úc, Sydney và Melbourne tiếp tục giữ vai trò là những trung tâm “Lunar New Year” lớn của Nam bán cầu. Các lễ hội Tết 2026 kéo dài nhiều tuần, với hàng loạt hoạt động miễn phí: diễn hành đường phố, trình diễn nghệ thuật công cộng, chợ đêm ẩm thực và workshop văn hóa dành cho gia đình. Tết tại đây không chỉ là dịp lễ cộng đồng, mà còn là sản phẩm du lịch văn hóa, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm.

Đáng chú ý, hình tượng “Ngựa lửa” xuất hiện dày đặc trong thiết kế đồ họa, thời trang, nghệ thuật thị giác và các sản phẩm truyền thông. Một số biểu tượng “pop culture” bất ngờ được “Tết hóa”, trở thành hình ảnh may mắn đầu năm, phản ánh cách giới trẻ toàn cầu tiếp cận và tái diễn giải lễ hội truyền thống theo ngôn ngữ của thời đại số. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều thành phố sử dụng tên gọi “Lunar New Year” thay cho “Chinese New Year”, phản ánh cách tiếp cận bao trùm hơn đối với các nền văn hóa cùng sử dụng lịch âm. Sự thay đổi này cho thấy Tết Nguyên đán đang dần được nhìn nhận như một lễ hội chung, mang tính giao thoa văn hóa toàn cầu.

Tết 2026, với hình tượng “Ngựa lửa” và sự hiện diện sôi động ở nhiều đô thị lớn trên thế giới, là minh chứng rõ nét cho khả năng thích ứng bền bỉ của một phong tục cổ truyền trước nhịp sống hiện đại.