Suốt nhiều năm, nguồn gốc tài sản của Jeffrey Epstein là ẩn số; điều tra của New York Times hé lộ cách một kẻ bỏ học đại học vươn lên tầng lớp tài phiệt và thượng lưu nước Mỹ.
Một buổi tối đầu năm 1976, Jeffrey Epstein xuất hiện tại một phòng tranh ở Midtown Manhattan. Khi đó, Epstein mới 23 tuổi, là giáo viên dạy toán - lý tại Trường Dalton, một ngôi trường tư thục danh giá bậc nhất New York.
Jeffrey Epstein, giáo viên toán - lý tại Trường Dalton, trong ảnh chụp năm 1975. (Nguồn: NYT)
Epstein vốn không phải người hay giao du. Nhưng lời mời từ cha của một học sinh đã khiến ông ta thay đổi ý định. Đó là một quyết định tưởng như ngẫu nhiên, song về sau được chính những người từng quen Epstein đánh giá là “bước ngoặt sinh tử” của cuộc đời ông ta.
Tại phòng tranh, Epstein tình cờ trò chuyện với một phụ huynh khác của Dalton – người từng nghe nhiều lời đồn về khả năng toán học “phi thường” của chàng giáo viên trẻ. Người này hỏi Epstein có từng nghĩ đến việc làm ở Phố Wall hay chưa. Rồi ông ta rút điện thoại, gọi cho người bạn thân: Ace Greenberg, lãnh đạo cấp cao của ngân hàng đầu tư Bear Stearns.
“Cậu này đang lãng phí thời gian ở Dalton”, người phụ huynh nói.
Trường Dalton, nơi học phí chỉ dành cho giới giàu có. (Ảnh: New York Times)
Chỉ vài ngày sau, Epstein được mời đến trụ sở Bear Stearns ở số 55 Water Street. Ông ta mặc áo cổ lọ, không có bằng đại học, không hiểu gì về thị trường tài chính. Nhưng Ace Greenberg – người nổi tiếng ghét mô hình tuyển dụng Ivy League truyền thống – lại thấy ở Epstein điều ông ta tìm kiếm: một người nghèo, thông minh và khao khát làm giàu đến mức ám ảnh.
Cơn khát quyền lực
Jeffrey Epstein sinh ra trong gia đình lao động ở Coney Island, Brooklyn. Bạn bè thời niên thiếu nhớ về ông ta như một học sinh xuất sắc môn toán, chơi piano điêu luyện và sớm mang tham vọng vượt xa hoàn cảnh xuất thân.
Một bạn học cũ kể rằng từ năm lớp 9, Epstein đã từng nói thẳng: “Sau này tôi sẽ rất giàu”.
Nhưng Epstein không đi theo con đường học thuật thông thường. Ông ta bỏ dở đại học, rồi bất ngờ xin được việc tại Trường Dalton – một thành tích khó tin với một người không bằng cấp chính thức. Tại đây, Epstein gây ấn tượng với học sinh và các nữ nhân viên trẻ của trường, nhưng lại không được ban giám hiệu đánh giá cao về năng lực sư phạm. Năm học 1975 - 1976, Dalton ngầm yêu cầu Epstein rời trường.
Nếu không có buổi tối ở phòng tranh, Epstein có thể đã trượt khỏi tầng lớp tinh hoa ngay từ điểm đó.
Trước khi chính thức tuyển dụng, Ace Greenberg yêu cầu Epstein gặp Michael Tennenbaum, một lãnh đạo khác của Bear Stearns. Buổi phỏng vấn diễn ra trong văn phòng nhìn ra cảng New York.
“Cậu ta là một tay bán hàng xuất sắc”, ông Tennenbaum nhớ lại. Epstein được nhận vào làm với mức lương khoảng 25.000 USD/năm – con số tương đương 140.000 USD hiện nay.
Nhưng không lâu sau, bộ phận nhân sự Bear Stearns phát hiện điều bất thường trong hồ sơ của Epstein. Ông ta khai tốt nghiệp hai trường đại học ở California. Khi kiểm tra, cả hai trường đều… không hề có hồ sơ mang tên Epstein.
Bear Stearns (Ảnh: Shannon Stapleton/Reuters)
Khi bị triệu tập, Epstein không chối. Ông ta bình thản thừa nhận: “Đúng, tôi nói dối". Lý do được đưa ra rất thẳng thắn: “Nếu tôi không làm vậy, chẳng ai cho tôi cơ hội".
Tennenbaum bối rối. Thay vì sa thải, ông ta xin ý kiến Greenberg. Câu trả lời là hãy đối xử với Epstein “như một nhân viên bình thường” – thông điệp ngầm cho thấy Epstein không còn là người bình thường nữa.
Đó là lần đầu tiên Epstein bị bắt quả tang gian dối, và cũng là lần đầu tiên ông ta học được rằng quyền lực có thể bẻ cong quy tắc.
Đặc quyền, phụ nữ và Phố Wall
Epstein nhanh chóng trở thành “con cưng” tại Bear Stearns, đặc biệt sau khi có quan hệ tình cảm với con gái của Ace Greenberg. Mối quan hệ này, dù không kéo dài, đã mang lại cho Epstein một thứ gần như “quyền miễn trừ”.
Nhờ sự nâng đỡ của Jimmy Cayne, một lãnh đạo khác của Bear Stearns, Epstein được giới thiệu với các khách hàng lớn. Cayne say sưa nói về Epstein, đưa ông ta vào những cuộc gặp quan trọng, tạo ra hình ảnh một thiên tài tài chính trẻ tuổi.
Năm 1980, Epstein trở thành đối tác hữu hạn trẻ nhất trong lịch sử Bear Stearns. Thu nhập của ông ta tăng vọt lên khoảng 200.000 USD/năm. Tạp chí Cosmopolitan gọi Epstein là “người độc thân của tháng”, mô tả ông ta là kẻ chỉ giao du với những người kiếm trên 1 triệu USD mỗi năm.
Cosmopolitan vinh danh Epstein là ‘Quý ông độc thân của tháng’ hồi tháng 7/1980". (Ảnh: Stephen Ogilvy/NYT)
Song song với sự thăng tiến, Epstein bắt đầu lạm dụng đặc quyền: chi tiền công ty mua trang sức cho bạn gái, chia cổ phiếu IPO cho người tình, cho bạn học cũ vay tiền trái quy định.
Khi Bear Stearns mở điều tra nội bộ năm 1981, Epstein không nhận lỗi. Ông ta tuyên bố từ chức, tránh bị kỷ luật chính thức. Bear Stearns đã để Epstein ra đi, nhưng không cắt đứt quan hệ.
Rời Bear Stearns, Epstein mang theo thứ quan trọng nhất: mạng lưới quan hệ và danh tiếng vay mượn được từ Phố Wall.
Năm 1982, Epstein lừa Michael Stroll, doanh nhân ngành trò chơi điện tử, đầu tư 450.000 USD vào một “thương vụ dầu thô”. Không có thương vụ nào tồn tại. Tiền biến mất. Epstein né tránh, thậm chí gửi cho Stroll một chai dầu để trấn an. Vụ việc kéo dài hơn một thập kỷ và kết thúc tại tòa án dân sự. Epstein thoát trách nhiệm cá nhân vì lý do kỹ thuật. Stroll cay đắng nói sau này: “Tôi đã vô tình gieo mầm cho sự giàu có của hắn".
Đó là bước ngoặt. Epstein nhận ra rằng ông ta có thể chiếm đoạt số tiền lớn mà không phải trả giá tương xứng.
Leslie Wexner – “con mồi” lớn nhất
Cuộc đời Epstein thay đổi vĩnh viễn khi ông ta gặp Leslie Wexner, tỷ phú sáng lập Victoria’s Secret.
Sau một chuyến bay đến Palm Beach, Epstein được giới thiệu làm cố vấn tài chính cho Wexner. Bất chấp cảnh báo từ các cố vấn khác, Wexner tin tưởng Epstein đến mức trao cho ông ta quyền lực gần như tuyệt đối: ký giấy tờ, quản lý tài sản, đại diện doanh nghiệp và quỹ từ thiện.
Epstein bắt đầu tiêu tiền của Wexner. Biệt thự ở Palm Beach, dinh thự Manhattan, trang trại ở Ohio, máy bay riêng, đảo Little St. James ở quần đảo Virgin – tất cả đều xuất hiện trong thời gian Epstein làm việc cho Wexner. Theo chính lời Wexner, Epstein đã “biển thủ những khoản tiền khổng lồ”.
Nhưng Wexner không cắt đứt quan hệ. Với tiền của Wexner, Epstein mua được nhiều hơn bất động sản. Ông ta mua lối vào giới tinh hoa Mỹ. Những khoản quyên góp giúp Epstein tiếp cận Nhà Trắng thời Bill Clinton, giới học giả Harvard, các tổ chức Rockefeller. Ông ta xuất hiện tại các bữa tiệc quyền lực, bay cùng chính trị gia, giao du với học giả, hoàng gia, tài phiệt.
Cùng lúc, Epstein, với sự hỗ trợ của Ghislaine Maxwell, xây dựng một mạng lưới lạm dụng và buôn bán tình dục trẻ vị thành niên, sử dụng tiền bạc, nhà riêng, máy bay và sự bảo kê ngầm để che chắn.
Epstein cùng bạn gái kiêm cộng sự Ghislaine Maxwell. (Ảnh: Văn phòng Công tố Mỹ/ZUMA Press)
Năm 2005, Epstein bị điều tra vì xâm hại tình dục trẻ em. Nhưng ông ta thoát truy tố liên bang nhờ một thỏa thuận tư pháp gây phẫn nộ, với sự bào chữa của luật sư Alan Dershowitz – người từng được Epstein bảo vệ lợi ích tài chính trước đó.
Năm 1999, một người quen cũ đến thăm Epstein tại dinh thự Manhattan. Epstein, lúc này đã là đại gia trăm triệu USD, đứng trên cầu thang lớn, nhìn xuống và nói: “Tôi đã nói với cậu rồi, tôi sẽ làm nên chuyện lớn.”
Ông ta đã đúng – theo một nghĩa méo mó.
Jeffrey Epstein tự tử trong tù năm 2019, trước khi ra tòa. Nhưng câu chuyện về cách ông ta làm giàu cho thấy một sự thật lạnh lùng: Epstein không phải ngoại lệ. Ông ta là sản phẩm của một hệ thống nơi quyền lực dung túng, tiền bạc che chắn và đạo đức bị xem là thứ có thể mua bán.
Ngày đăng: 19:30 | 31/01/2026
Diễm Châu / VTC News