Người trẻ chuộng nước ngọt 'Zero calo': Lựa chọn lành mạnh hay rủi ro sức khỏe?

Những năm gần đây, thị trường Việt Nam xuất hiện các loại đồ uống Zero calo, hay nước ngọt không đường. Không chỉ đa dạng thương hiệu, những sản phẩm này còn liên tục được làm mới với nhiều hương vị, cùng vô số quảng cáo hấp dẫn như không gây béo phì, tốt cho sức khỏe, phù hợp với người ăn kiêng. Điều này khiến không ít người trẻ tin rằng đây là lựa chọn lành mạnh hơn so với nước ngọt thông thường.

Thay đổi thói quen vì quảng cáo "không đường, không béo"

Hoàng Trung (24 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chuyển sang uống nước ngọt không đường từ hai năm nay. Trước đây, anh uống khá nhiều nước ngọt có đường, sau khi đọc cảnh báo về béo phì, tiểu đường và rối loạn chuyển hóa, anh đổi sang thức uống Zero calo vì được quảng cáo không chứa đường, không năng lượng, nên thấy yên tâm hơn.

Trung từng bị sốc sau khi xem đoạn phim về thí nghiệm đun nóng một lon nước ngọt thông thường loại 300ml, kết quả thu được lượng lớn đường màu nâu đậm, không khác gì kẹo đắng dùng làm gia vị nấu ăn. Từ đó, anh chuyển hẳn sang loại mới.

Theo Trung, ngoài yếu tố sức khỏe, sự đa dạng về mẫu mã và hương vị cũng là lý do hấp dẫn giới trẻ. "Hiện nước ngọt không đường có nhiều hương vị và vị ngọt khá dễ chịu. Giá cao hơn loại thường khoảng 20%, nhưng tôi nghĩ chút tiền để bảo vệ sức khỏe cũng xứng đáng", anh nói.

Đồ uống Zero calo với chất tạo ngọt nhân tạo thay cho đường.

Xu hướng kể trên còn thể hiện rõ ở các điểm bán lẻ. Bà Trần Thị Bình, chủ tiệm tạp hóa tại Thanh Xuân, Hà Nội, cho biết lượng tiêu thụ nước ngọt không đường tăng rõ rệt trong những năm gần đây.

"Các hãng nước ngọt Zero calo tiếp thị rất mạnh. Nhân viên bán hàng thường xuyên đến giới thiệu sản phẩm mới, đề nghị cửa hàng trưng bày ở vị trí dễ thấy, thậm chí hỗ trợ biển quảng cáo, khuyến mãi", bà Bình nói.

Theo bà, nhóm khách hàng mua nhiều nhất là người trẻ, học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng. Nhiều bạn vào cửa hàng đã hỏi ngay loại không đường. Nếu trước bà chỉ bán chạy loại lon nhỏ, tiện dụng, thì hiện đã nhập về cả chai nhựa to, loại 1,5L, để phục vụ nhu cầu người dùng.

Không chỉ tại Việt Nam, xu hướng chuyển sang đồ uống không đường cũng diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Theo báo cáo của Euromonitor International, thị trường đồ uống không đường và ít calo đã tăng trưởng mạnh trong thập kỷ qua, đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, thậm chí ghi nhận mức tăng hai chữ số tại nhiều quốc gia.

Tại Mỹ, dữ liệu của Statista cho thấy doanh số soda "diet/zero" vượt qua nước ngọt có đường ở một số nhóm người tiêu dùng trẻ, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức về sức khỏe. Các chuyên gia cho rằng, nỗi lo béo phì và tiểu đường chính là động lực lớn nhất thúc đẩy xu hướng này.

"Không đường không đồng nghĩa vô hại"

Trái ngược với niềm tin phổ biến, nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nước ngọt không đường không hoàn toàn an toàn như quảng cáo.

Theo BSNT Bùi Tường Anh, chuyên khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, dù không chứa đường sucrose, nước ngọt Zero calo vẫn sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo, ví dụ aspartame, sucralose hoặc acesulfame-K.

"Nước ngọt không đường vẫn có thể gây rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, nếu sử dụng thường xuyên", BS Anh nhấn mạnh.

Một số nghiên cứu quốc tế chỉ ra việc tiêu thụ đồ uống chứa chất tạo ngọt nhân tạo liên quan đến nguy cơ rối loạn dung nạp glucose và tiểu đường. Theo nghiên cứu công bố trên Diabetes Care, tạp chí lâm sàng của Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, người uống nước ngọt Zero calo mỗi ngày có nguy cơ mắc tiểu đường Type 2 cao hơn từ 8 - 13% so với thông thường.

Dù không chứa đường, nước ngọt Zero calo vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho răng. Các nghiên cứu cho thấy loại đồ uống này có độ pH thấp và chứa nhiều axit như axit citric, axit phosphoric, dễ làm hỏng men răng theo thời gian. Khi men răng bị tổn thương, bề mặt răng trở nên nhạy cảm, giảm khả năng bảo vệ lớp ngà bên trong, từ đó gây ê buốt và tăng nguy cơ sâu răng.

Việc tin rằng nước ngọt không đường không gây tăng cân cũng khiến nhiều người sử dụng thiếu kiểm soát. Các chất tạo ngọt nhân tạo dù không chứa năng lượng, nhưng vẫn kích thích cảm giác thèm ăn, làm rối loạn cơ chế cảnh báo no - đói của cơ thể, khiến người dùng ăn nhiều hơn mức cần thiết. Khi lượng calo nạp vào từ thực phẩm tăng lên, lợi thế "không đường" của nước ngọt Zero calo không còn nhiều ý nghĩa, thậm chí còn gián tiếp góp phần tăng cân và béo phì ở những người lạm dụng.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu muốn giảm tác hại, mọi người nên giảm dần thói quen uống nước ngọt nói chung, kể cả loại không đường. Nước lọc, trà nhạt, nước trái cây tươi không thêm đường vẫn là lựa chọn an toàn nhất cho sức khỏe lâu dài.

"Nước ngọt Zero calo có thể là giải pháp tạm thời để giảm lượng đường nạp vào cơ thể, nhưng không nên xem đó là thức uống sử dụng hàng ngày", BS Anh cho biết.

https://vtcnews.vn/nguoi-tre-chuong-nuoc-ngot-zero-calo-lua-chon-lanh-manh-hay-rui-ro-suc-khoe-ar1000451.html