Mỹ dọa áp thuế 100%, Canada tuyên bố không theo đuổi FTA với Trung Quốc

Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định Ottawa không có ý định theo đuổi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế trừng phạt mạnh tay đối với hàng hóa Canada.

Phát biểu với báo giới hôm 25/1, ông Carney cho biết Canada tôn trọng đầy đủ các nghĩa vụ theo Hiệp định thương mại Canada–Mỹ–Mexico (CUSMA/USMCA) và sẽ không theo đuổi bất kỳ thỏa thuận thương mại tự do nào nếu không thông báo trước cho hai đối tác còn lại.

Ông nhấn mạnh Canada không có kế hoạch ký hiệp định thương mại tự do song phương với Bắc Kinh.

Thủ tướng Canada Mark Carney.

Tuyên bố này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% đối với hàng xuất khẩu của Canada nếu Ottawa “làm ăn” với Trung Quốc. Trong một bài trên mạng xã hội Truth Social hôm 25/1, ông Trump nói rằng nếu Thủ tướng Carney nghĩ có thể biến Canada thành “điểm trung chuyển” để Trung Quốc đưa hàng hóa vào thị trường Mỹ thì đó là một “sai lầm nghiêm trọng”.

Căng thẳng Mỹ – Canada gia tăng trong thời gian gần đây. Tuần trước, ông Trump rút lại lời mời Ottawa tham gia “Hội đồng Hòa bình", sau khi ông Carney phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, cảnh báo về việc các cường quốc sử dụng cưỡng ép kinh tế đối với các quốc gia nhỏ hơn. Dù không nêu đích danh quốc gia nào, ông Trump sau đó đáp trả rằng “Canada tồn tại được là nhờ nước Mỹ”, đồng thời nhắn gửi trực tiếp tới Thủ tướng Carney.

Những phát ngôn cứng rắn mới đây của ông Trump trái ngược với lập trường trước đó của ông hồi đầu tháng, khi Ottawa và Bắc Kinh đạt được thỏa thuận thương mại sơ bộ. Khi đó, ông Trump từng nói rằng việc Canada ký thỏa thuận với Trung Quốc là “điều tốt” và nên làm nếu đạt được lợi ích.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng bày tỏ quan điểm tương tự, nói trên ABC News rằng Washington không thể “để Canada trở thành cánh cửa để hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc tràn vào Mỹ”.

Ngày 16/1, Canada và Trung Quốc đạt được một thỏa thuận sơ bộ, theo đó hai bên cùng giảm thuế đối với một số mặt hàng. Cụ thể, Canada sẽ cho phép 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm được nhập khẩu với mức thuế giảm còn 6,1%, sau khi nâng thuế xe điện Trung Quốc lên 100% vào tháng 10/2024, đồng bộ với chính sách của Mỹ.

Đổi lại, Trung Quốc sẽ cắt giảm thuế đối với nông sản Canada, trong đó thuế đối với dầu hạt cải (canola) sẽ giảm từ 85% xuống còn 15% kể từ ngày 1/3. Các mặt hàng khác như bã hạt cải, tôm hùm, cua và đậu Hà Lan của Canada cũng sẽ không phải chịu các mức thuế phân biệt của Trung Quốc ít nhất cho đến hết năm 2026.

Thủ tướng Carney khẳng định thỏa thuận với Trung Quốc chỉ nhằm giải quyết những vấn đề phát sinh trong vài năm gần đây và hoàn toàn phù hợp với khuôn khổ CUSMA.

Trước đó, vào tháng 8/2025, Tổng thống Trump nâng thuế đối với hàng hóa Canada từ 25% lên 35%. Dù phần lớn hàng xuất khẩu của Canada được miễn thuế theo CUSMA, một số mặt hàng như thép, đồng và một số loại ô tô và linh kiện ô tô vẫn đang phải chịu thuế từ phía Mỹ.

Ông Trump từng nói đùa về việc Mỹ sáp nhập Canada, và chiến dịch gây áp lực của ông được cho là từng khiến cựu Thủ tướng Justin Trudeau bật khóc trước công chúng.

Hôm 25/1, ông Trump tiếp tục công kích Canada, cáo buộc nước láng giềng phía bắc “đang tự hủy hoại chính mình một cách có hệ thống” và thực hiện “một trong những thỏa thuận tồi tệ nhất trong lịch sử”.

https://vtcnews.vn/my-doa-ap-thue-100-canada-tuyen-bo-khong-theo-duoi-fta-voi-trung-quoc-ar1000174.html