"Cổng trời" Ô Quy Hồ mở cánh cửa khám phá Lai Châu

Những bí ẩn chờ khám phá

Thời tiết chạm xuân, ở Ô Quy Hồ có nắng vào giữa trưa, còn sương mù bao phủ gần như cả ngày, thậm chí có băng tuyết giá rét. Bà Hoàng Thị Vượng, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Hợp tác xã Văn hóa - Kết nối cộng đồng Lào Cai giới thiệu, con đường Ô Quy Hồ bắt đầu từ phường Sapa (tỉnh Lào Cai) dài hơn 10km với quán xá san sát, nhưng đến khu vực “cổng trời” tiếp giáp với xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu) dường như mở ra một không gian mới hoang sơ.

Nằm ở độ cao 2.000m so với mực nước biển, với những khúc uốn lượn hiểm trở, cùng chiều dài 50km, quanh năm mây phủ trắng đỉnh đèo, Ô Quy Hồ đã khiến cho những con đèo nổi tiếng khác như Mã Pí Lèng (20km), Pha Đin (dài 32km) hay Khau Phạ (40km) trở nên nhỏ bé để giữ vững vị trí "ông vua không ngai” của “tứ đại đỉnh đèo” Tây Bắc.

Là người thường xuyên đi lại cung đường Tây Bắc, anh Nguyễn Quang Hải, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: Nếu như Sapa là “thành phố” du lịch trong sương, sầm uất với các dịch vụ thì phía bên kia “cổng trời” tiếp giáp tỉnh Lào Cai với Lai Châu, những cung đường còn rất hoang sơ dẫn lên "cổng trời" Ô Quy Hồ, cao hơn 2.000m so với mực nước biển, tựa lưng vào các vách núi cheo leo quanh năm mây phủ, đang chờ được khám phá.

Cũng vì có vị trí đặc biệt nằm giáp ranh 2 tỉnh Lào Cai và Lai Châu nên Ô Quy Hồ được ví như “thiên đường” làm kinh tế của bà con dân tộc Mông, Dao sinh sống trên rẻo cao Tây Bắc.

Cũng như bao thanh niên khác, vợ chồng anh Phùng Ông Khé (sinh năm 1999) và chị Phàn Tả Mẩy (sinh năm 2001, cùng người dân tộc Dao ở Bản Sái, xã Bản Hồ, tỉnh Lào Cai) đã chọn cách vượt hàng chục cây số lên “cổng trời” làm du lịch.

Với kiến thức được học bài bản, thêm phông nền văn hóa địa phương, giờ cả 2 vợ chồng anh Khé chị Mẩy đều là những “trụ cột” của Khu du lịch cổng trời Ô Quy Hồ (tỉnh Lai Châu). “Thời gian tích lũy kiến thức làm du lịch chuyên nghiệp, chúng tôi sẽ đem về xây homestay tại quê nhà và mách mọi người cùng làm theo” - anh Khé chia sẻ.

Ông Lê Huỳnh Tranh, Phó Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu cho biết thêm, tiềm năng du lịch Ô Quy Hồ còn đang bỏ ngỏ với những bản làng hoang sơ dưới chân đèo có cảnh sắc nên thơ, hùng vĩ. Lợi thế tiếp giáp với phường Sapa, địa danh du lịch nổi tiếng, cũng là lợi thế phát triển của Ô Quy Hồ. Thời gian tới, Lai Châu đang từng bước xây dựng Ô Quy Hồ thành điểm đến về du lịch của địa phương.

Mở ra sinh kế mới cho bà con

Ông Lương Việt Thảo, Chủ tịch UBND xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu) cho biết, không chỉ làm giàu cho bản thân, những người đặt nền móng cho khu du lịch Ô Quy Hồ còn hướng dẫn bà con dân tộc phát triển du lịch một cách chuyên nghiệp, từ đó mở ra sinh kế mới cho người dân nơi đây.

Theo lời giới thiệu của Chủ tịch UBND xã Bình Lư, chúng tôi có mặt tại bản Chu Vai 6 dưới chân Ô Quy Hồ ở độ cao 1.000m so với mặt nước biển. Đây là bản làng gần như còn hoang sơ chưa có tên trong bản đồ du lịch Tây Bắc, nên có cảm giá đứng ở trên bản, dù ở khu vực nào, cũng như thu gọn cả thung lũng dưới chân đèo quanh năm mây phủ trong tầm mắt.

Anh Hàng A Tô, Phó bản Chu Vai 6 là thanh niên người Mông thế hệ 8X, nhưng khi nói về định hướng phát triển quê hương đã bày tỏ ý tưởng như một chuyên gia thực thụ. Bản Chu Vai 6 có 168 hộ dân nhưng ai cũng đồng lòng bảo nhau xây dựng homestay nhưng vẫn giữ nếp nhà truyền thống của người Mông. Ở những ngôi nhà có tầm view “triệu đô”, dân bản đã biết mở những quán cà phê đầu tiên bán và giới thiệu sản phẩm địa phương.

Vợ chồng anh Giàng A Tính - chị Thào Thị Sung thuộc thế hệ 9X của bản Chu Vai 6 cũng nhanh chóng thức thời, dựng cổng nhà và một căn chòi ngay đầu hồi với tầm mắt nhìn thẳng lên đỉnh Ô Quy Hồ vời vợi. Anh Giàng A Tính cho biết, nghe hướng dẫn anh sẽ dành riêng một nếp nhà để làm du lịch cộng đồng, còn một gian nhà cả nhà sẽ dọn về sinh sống.

Bà Trần Kiều Oanh, Giám đốc điều hành Khu du lịch cổng trời Ô Quy Hồ cho biết thêm: "Chúng tôi sẵn sàng phối hợp cùng địa phương và người dân để hướng dẫn bà con làm du lịch chuyên nghiệp với mục đích để Lai Châu trở thành điểm đến hấp dẫn. Ngay từ lúc này, không chỉ nhận con em địa phương Lào Cai, Lai Châu làm việc trong khu du lịch mà chúng tôi còn hướng dẫn cụ thể cho các em, các cháu cách làm du lịch cộng đồng hiệu quả nhất".

Theo UBND tỉnh Lai Châu, năm 2026, du lịch Lai Châu hứa hẹn bùng nổ với điểm nhấn là Tuần Du lịch - Văn hóa và Giải Marathon Lai Châu, trải nghiệm cầu kính Rồng Mây, đèo Ô Quy Hồ, đỉnh Bạch Mộc Lương Tử, cùng văn hóa bản địa độc đáo tại Sì Thâu Chải. Du lịch Lai Châu tiếp tục đẩy mạnh phát triển bền vững dựa trên việc bảo tồn bản sắc văn hóa đặc sắc của 20 dân tộc, với người dân là trung tâm và xây dựng thương hiệu du lịch khác biệt.